Bavarijə

federated state of Germany
Cymi hissəje	Southern Germany
Soxtə taryx	12 Janvar 1919
Rəsmi nom	Freistaat Bayern, État libre de Bavière, Free State of Bavaria, Stato Libero di Baviera, Freistoot Boarn
Orižinalə zyvonədə nom	Freistaat Bayern
IPA transcription	ˈbaɪ̯ɐn
Arxivon ogətə byən	Bayerisches Hauptstaatsarchiv
Cici nom noəšone	Bajuwari
Rəsmi zyvon	Standard High German
Anthem	Bayernhymne
Kišvər	Almanijə
Inzibotijə mərəngo	Munhen
Inziboti-ərozijə vohid	Almanijə
Saati kyšti	Central European Time
Čoǧrafi koordinaton	49°4′43″N 11°23′8″E
Coordinates of easternmost point	48°42′2″N 13°50′15″E
Coordinates of northernmost point	50°33′53″N 10°7′14″E
Coordinates of southernmost point	47°16′12″N 10°10′42″E
Coordinates of westernmost point	50°3′1″N 8°58′35″E
Ən barzə vyrə	Zugspitze
Lowest point	Kahl am Main
Basic form of government	parliamentary republic
Ičro hakimijəti joli vəzifə	Minister-President of Bavaria
Hukməti jol	Markus Söder
Executive body	Government of Bavaria
Ǧanunədə organ	Bayerischer Landtag
Highest judicial authority	Bavarian Constitutional Court
Uzvəti	IT Planning Council
Has boundary	Boundary Stone 147
Nubədə navynəni	Kingdom of Bavaria
Gəp žə zyvon	Almani zyvon, Bavarian, East Franconian German, Swabian, Main-Franconian
Myždəvonijon	BigBrotherAwards
Phone number	+49-89-21650
Email address	mailto:direkt@bayern.de
Rəsmi sajt	https://bayern.de
Cy məxfiəti sijosəti URL	https://www.bayern.de/datenschutz/
Web feed URL	https://www.bayern.de/rss/pm.php, https://www.bayern.de/rss/newsletter.php, https://www.bayern.de/rss/pm_alle.php
Official jobs URL	https://sei-dabay.de/
Bə əloǧə gətə səhifə link	https://www.bayern.de/buergerservice/kontakt/
Impressum URL	https://www.bayern.de/impressum/
Top-level Internet domain	.bayern
Main regulatory text	Constitution of the Free State of Bavaria
Parcəm	flag of Bavaria
Herbi nom-nyšon	coat of arms of Bavaria
Myžori taryx	history of Bavaria
Patron saint	Mary, Benno
Open data portal	open.bydata
Myžori iǧtisodijot	economy of Bavaria
Ym vyrə vindemoni kategorijon	Category:Views of Bavaria
Vikiamboədə xəriton kategorijon	Category:Maps of Bavaria

Bavarijə (alm: ‘‘Bayern’’), rəsmi nom ‘’‘Freistaat Bayern’’’ — Almanijə məhəlonədə gyləje. Pajtaxtyš Munhene. Əholiš 12,525 miljone. Əroziš 70 550,11 km²-e.

Bavarijə de Baden-Württemberg, Hessen, Turingijə ijən Sachsen sərhəd heste. Cy həmən de Avstrijə ijən Cexijə davləti sərhəd heste.

Bavarijə ərozi de Almanijə ən jolə federativə zəmine. Ən jolə šəhəryš Münhene. Nürnberg, Augsburg, Regensburg, Ingolstadt, Würzburg, Fürth ijən Erlangen həmən Bavarijə vyžnijə šəhronən.

Čoǧrafijə

Bavarijə Almanijə čənubədə dəbyə. Cy ərozi təxminən 70 542 km²-e.

Bavarijə cənubədə Alp kuon hestin. Almanijə ən barzə vyrə ‘’‘Zugspitze’’’ Bavarijədə, Avstrijə marz kəno dəbyə. Cy barzə 2 962 metre.

Bavarijədə čand jolə ru heste. Dunaj, Main, Inn, Isar ijən Lech əvonədəndən.

Cənubi Bavarijədə ve gölon hestin. Chiemsee, Starnberger See ijən Ammersee əvonədə zynəjə golonən.

Bavarijə əroziədə Alp kuon, mešon, ruon, gölon ijən hamvarə zəmijon hestin.

Əholi

2025-nə sori 31 dekabrədə Bavarijədə 13 245 503 odəm žijə.

Bavarijə Almanijə ən ve əholi hestə federativə zəmijoniku gyləje.

Ən jolə šəhər Munhene. Münhen həmən Bavarijə pajtaxt ijən Almanijə ən jolə šəhroniku gyləje.

Əholi əsosən almani zyvonədə qəp žəne. Bavarijədə čand regionalə almani dialekton hestin.

Šəhəron

Bavarijə vyžnijə šəhəron:

Inziboti čo karde

Bavarijə 7 inziboti regionədə (almani: ‘‘Regierungsbezirke’’) čo bedə:

‘’‘Oberbayern’’’
‘’‘Niederbayern’’’
‘’‘Oberpfalz’’’
‘’‘Oberfranken’’’
‘’‘Mittelfranken’’’
‘’‘Unterfranken’’’
‘’‘Schwaben’’’

Munhen Oberbayernədə, Nurnberg Mittelfrankenədə, Vurzburg Unterfrankenədə ijən Regensburg Oberpfalzədə dəbyə.

Taryx

Bavarijə Avropə ǧədimə taryxi regiononiku gyləje. Cy nom ǧədimə ‘’‘Bajuwaren’’’ ǧəbilə nom de əloǧə heste.

Orta əsronədə Bavarijə čand dynastijon tərəfindən idarə kardə be. 1180-nə soriku Wittelsbach xanədan uzun mudət Bavarijə idorə karde.

1806-nə sorədə Bavarijə padšoəti (almani: ‘‘Königreich Bayern’’) soxtə be.

1871-nə sorədə Bavarijə tožə soxtə Almanijə imperijə hissə be, amma yštə čand xususi huǧuǧon saxləše.

1918-nə sorədə Iminə Dynjo čang bəpeštə Bavarijə padšoəti orəxəj ijən Bavarijə respublikə be.

II Dynjo dav bəpeštə Bavarijə Amerika okupasijə zonədə dəbyə.

1949-nə sorədə Bavarijə Almanijə Federativə Respublikə federativə zəmijoniku gyləj be.

Sijosət

Bavarijə Almanijə federativə zəmije. Cy parlament ‘’‘Bayerischer Landtag’’’-e. Parlament Münhenədə dəbyə.

Bavarijə hukməti rəhbər almani zyvonədə ‘’‘Ministerpräsident’’’ nom karde.

Bavarijə rəsmi nom ‘’‘Freistaat Bayern’’’-e.

Iǧtisodijot

Bavarijə Almanijə ijən Avropə ən güclu iǧtisodijə regiononiku gyləje.

Avtomobilə sənajə, mašinsoxtə, elektronika, informasiə texnoložijə, aviasijə, kimijə, farmasevtikə ijən turizm Bavarijə iǧtisodijotədə vyžnijə sahonən.

Münhen Almanijə vyžnijə iǧtisodijə ijən texnoložijə mərkəzoniku gyləje.

Bavarijədə čand dynjoədə zynəjə kompaniə heste. BMW, Audi ijən Siemens de Bavarijə sıx əlaqə hestin.

Elm ijən təhsil

Bavarijədə čand zynəjə universitet ijən elmi institut heste.

Münhenədə Ludwig-Maximilians-Universität München ijən Technische Universität München hestin.

Friedrich-Alexander-Universität Erlangen-Nürnberg, Universität Würzburg, Universität Regensburg, Universität Augsburg, Universität Bayreuth ijən Universität Passau həmən Bavarijə vyžnijə universitetonən.

Fərhəng

Bavarijə yštə xususi fərhəng, ənənon ijən regionalə identitet de zynəjə.

Bavarijə fərhəngədə ənənəvi musiqi, liboson, bayramon ijən mətbəx vyžnijə vyrə gətedən.

Münhenədə har sor ‘’‘Oktoberfest’’’ bə vyrə rosne bedə. Cy dynjo ən zynəjə xalq bayramoniku gyləje.

Bavarijə həmən čand zynəjə saroy, qalə, kilsə ijən qədimə šəhron heste.

Turizm

Bavarijə Almanijə vyžnijə turistijə regiononiku gyləje.

Zynəjə turistijə vyron:

‘’‘Neuschwanstein’’’ Bavarijə ijən Almanijə ən zynəjə qaloniku gyləje.

Vərzyš

Bavarijədə futbol ve məşhure. FC Bayern München Almanijə ijən Avropə ən uğurlu futbolə kluboniku gyləje.

Bavarijə Alp regiononədə qyš idmon, xususi de ski ijən dağ idmon həmən məşhurin.

Hənijən dijə bykə

Səvonon