Turingijə
| Soxtə taryx | 1920  |
|---|---|
| Orižinalə zyvonədə nom | Freistaat Thüringen |
| Arxivon ogətə byən | Hauptstaatsarchiv Weimar, Thüringisches Staatsarchiv Meiningen, Thüringisches Staatsarchiv Gotha |
| Cici nom noəšone | Thuringi |
| Motto text | Hier hat Zukunft Tradition |
| Dynjo hissə | Avropə |
| Kišvər | Almanijə |
| Inzibotijə mərəngo | Erfurt |
| Inziboti-ərozijə vohid | Almanijə |
| Saati kyšti | UTC+01:00, Central European Time |
| Čoǧrafi koordinaton | 51°0′0″N 11°0′0″E |
| Ən barzə vyrə | Großer Beerberg |
| Basic form of government | parliamentary republic |
| Ičro hakimijəti joli vəzifə | Minister-President of Thuringia |
| Hukməti jol | Mario Voigt |
| Executive body | Thuringian state government |
| Ǧanunədə organ | Landtag of Thuringia |
| Highest judicial authority | Thuringian Constitutional Court |
| Uzvəti | Common Library Network, IT Planning Council |
| Boə-šəhər | Lesser Poland Voivodeship, Hauts-de-France, Mačaryston |
| Nubədə navynəni | Thuringia |
| Əvəz kardyše | Erfurt District, Gera District, Suhl District, Leipzig District, Halle District |
| Gəp žə zyvon | Main-Franconian |
| Myždəvonijon | BigBrotherAwards |
| Phone number | +49-361-573211500 |
| Email address | mailto:poststelle@tsk.thueringen.de |
| Rəsmi sajt | https://thueringen.de/ |
| Cy məxfiəti sijosəti URL | https://thueringen.de/datenschutz |
| Bə əloǧə gətə səhifə link | https://staatskanzlei-thueringen.de/wir-ueber-uns/kontakt |
| Impressum URL | https://thueringen.de/impressum |
| Main regulatory text | Constitution of the Free State of Thuringia |
| Parcəm | flag of Thuringia |
| Herbi nom-nyšon | coat of arms of Thuringia |
| Myžori taryx | history of Thuringia |
| Myžori iǧtisodijot | economy of Thuringia |
| Demographics of topic | demographics of Thuringia |
| Mastodoni serveri URL | https://freistaat-thueringen.social |
| Ym vyrə vindemoni kategorijon | Category:Views of Thuringia |
| Vikiamboədə xəriton kategorijon | Category:Maps of Thuringia |
Turingijə (alm. Thüringen), rəsmi nom ‘’‘Freistaat Thüringen’’’ — Almanijədə gyləj federativə zəmije. Pajtaxtyš Erfurte. Turingijə Almanijə mərkəzədə dəbyə. Əroziš 16 202,44 km²-e, əholiš 2 millionisə ve.
Turingijə de Bavarijə, Hessen, Niedersachsen, Sachsen-Anhalt ijən Sachsen marz heste.
Ən jolə šəhəryš Erfurte. Jena, Gera, Weimar, Gotha, Eisenach ijən Nordhausen həmən Turingijə vyžnijə šəhronən.
Čoǧrafijə
[sərost bykə | kodi sərost karde]Turingijə Almanijə mərkəzədə dəbyə. Cy ərozi 16 202,44 km²-e.
Zəmij cənubədə ijən ğərbədə ve kuonije. Turingijə ən zynəjə təbijəti hissoniku gyləj ‘’‘Thüringer Wald’’’-e. Cy ən barzə vyrə ‘’‘Großer Beerberg’’’-e.
Turingijədə čand jolə ru heste. Saale, Werra, Unstrut ijən Ilm əvonədəndən.
Ve mešon səbəbi de Turingijə bəzən almani zyvonədə ‘’’„Grünes Herz Deutschlands“’’’ („Almanijə səvzə dıl“) nom karde.
Əholi
[sərost bykə | kodi sərost karde]2025-nə sori 31 dekabrədə Turingijədə 2 078 946 odəm žiə.
Ən jolə šəhər Erfurte. 2025-nə sori orəxədə Erfurti 217 159 nəfər əholi hest be. Jena-də 109 353 ijən Gera-də 95 162 odəm žiə.
Əholi əsosən almani zyvonədə qəp žəne.
Šəhəron
[sərost bykə | kodi sərost karde]Turingijə vyžnijə šəhəron:
Taryx
[sərost bykə | kodi sərost karde]Turingijə nom qədimə ‘’‘Thüringer’’’ qəbilə nomiku ome.
VI əsrədə ijə Türingon padšoəti hest be. Bəpeštə Turingijə ərozi čand knyazijə ijən xırdə davlətonədə čo be.
Orta əsronədə Erfurt, Eisenach ijən Gotha region vyžnijə šəhroniku bən.
Martin Luther Turingijə taryx de sıx əlaqəš heste. 1521–1522-nə soronədə cy Eisenach kəno Wartburg qalədə mand ijən İncil hissə bə almani zyvon tərcümə karde.
XVIII ijən XIX əsronədə Weimar Almanijə fərhəngi ən vyžnijə mərkəzoniku gyləj be. Johann Wolfgang von Goethe ijən Friedrich Schiller ijə žiə ijən kardən.
1920-nə sorədə čand Turingijə xırdə davləton pevə omən ijən Turingijə zəmij soxtə be.
II Dynjo dav bəpeštə Turingijə Sovetə okupasijə zonədə dəbyə. 1949-nə soriku cy Almanijə Demokratikə Respublikə hissə be.
1952-nə sorədə Turingijə zəmij ləğv kardə be. Cy ərozi əsosən Erfurt, Gera ijən Suhl rayononədə čo kardə be.
1990-nə sorədə Almanijə pevə ome bəpeštə Turingijə təzədən Almanijə federativə zəmij be.
Sijosət
[sərost bykə | kodi sərost karde]Turingijə Almanijə federativə zəmije. Cy parlament ‘’‘Thüringer Landtag’’’-e. Parlament Erfurtədə dəbyə.
Turingijə hukməti rəhbər almani zyvonədə ‘’‘Ministerpräsident’’’ nom karde.
Iǧtisodijot
[sərost bykə | kodi sərost karde]Turingijədə sənajə, mašinsoxtə, avtomobilə sənajə, optikə, tibbi texnoložijə ijən turizm vyžnijə iǧtisodijə sahonən.
Jena optikə ijən elm de xüsusilə zynəjə. Šəhərədə universitet ijən čand elmi institut heste.
Erfurt Turingijə inziboti ijən iǧtisodijə mərkəze.
Elm ijən təhsil
[sərost bykə | kodi sərost karde]Turingijədə čand universitet heste.
Friedrich-Schiller-Universität Jena region ən qədimə ijən ən zynəjə universitetoniku gyləje. Cy 1558-nə sorədə soxtə be.
Erfurtədə Universität Erfurt, Ilmenauədə Technische Universität Ilmenau hestin.
Fərhəng
[sərost bykə | kodi sərost karde]Turingijə Almanijə fərhəng ijən elm taryxədə vyžnijə rolyš heste.
Johann Sebastian Bach 1685-nə sorədə Eisenachədə bə dynjo ome.
Johann Wolfgang von Goethe ijən Friedrich Schiller uzun mudət Weimarədə žiə ijən kardən. Weimar de Almanijə klassikə ədəbijo sıx əlaqə heste.
Martin Luther Wartburg qalədə yštə İncil tərcümə ro cy kardə.
Turizm
[sərost bykə | kodi sərost karde]Turingijə zynəjə turistijə vyron:
- Wartburg
- Weimar
- Erfurt qədimə šəhər
- Krämerbrücke
- ‘’‘Thüringer Wald’’’
- Hainich Milli Park
Erfurtədə orta əsroniku mandə jəhudi mədəni irsi abidon hestin. 2023-nə sorədə əvon UNESCO Dynjo mədəni irsi siyohijə daxil kardə bən.