Vikipedija:Taryxədə ymružnə ruž/Aprel
Vində tispir
|
|
|
|

1 aprel
- 1528 – Ispani ənyvyšt Fransisko da Penalosa fot byə.
- 1970 – Ricard Nikson AIŠ-də TV u radioədə bə təməkuədə hozy byə molon reklami gədəǧə kardə fərmoni ǧol kəšəšone.
- 1976 – Stiv Čobs u Stiv Voznjak "Apple" kompjuterə firma” onoəšone.

2 aprel
- 1917 — AIŠ bə Dynjo Čangi umžən be.
- 1918 — cy Tyrkijə [Van ili] rus u erməni išǧaliku ozod byə.
- 1945 — Soveti Ittifoǧ u Brazilijə mijono diplomatik əloǧon bastə byən.
- 1982 — Argentinə Folklendi ləpəkonyš išǧal kardyše.
- 1989 — Mixail Gorbacov SSRI u Kubə mijono əloǧon bə ǧajdə varde u de Fidel Kastro vindemon kardero bə kišvər səfər kardyše.
- 2006 — AIŠ-i Tennessi štatiku dəvardə gasyrǧa by štatdə bə 29 kəsi marde səbəb be.

3 aprel
- 1502 — Xristofor Kolumb bə cominə dyjo səjohət šə.
- 1879 — Sofija Bolgaristani pajtaxt elon byə.
- 1906 — Lumjer byvon ranginə fotoaparat ičad kardəšone.
- 1975 — 23 sininə Anatolij Karpov šahmatdə dynjo cempion byə.
- 1986 — IBM iminə ləptop kompjuteronyš nymojiš kardəše.
- 2007 — Fyrəngystonədə syrətinə ǧətər synag vaxti məsofə dəvarde rekordyš žə.

- 1500 — Portugalijəvyžə səjjah Pedro Kabral nyzynejku Brazilijəš bənə i gylə ləpəki ofəjə kardəše.
- 1790 — Fyrəngyston u Əlčəzajiri bə 100 sorinə sulhi myǧovilə ǧol kəšedən.
- 1949 — NATO soxtə byə.

5 aprel
- 1804 — Ǧejd byə iminə meteorit bə Šotlandijə egynijə.
- 1862 — Amerikə Šəhrvandə čang: Jorktauni čang bino byə.
- 1992 — Bosnijə ijən Hersegovinə yštə ənəšykyrəti edaštyše.
- 1998 — Japonijədə Sikoku viən Honsu ləpəkon bə ijəndy dəvastə ən dyrozə ehaštə pard — Akaši Kaikjo pardi okardemon byə.

6 aprel
- 1199 — De Fyrəngystoni čangə vaxtədə Ingiltərə kral I Ricard kyštə byə.
- 1909 — Urusijət u Tyrkijə mijono de Bolgaristani ənəšykyrəti angyl myǧovilə bastə be.
- 1946 — cy həšipemə Prusija i hissə bənə Kaliningradi vilojət bə SSRI umyž byə.
7 aprel
- 1521 — Səjjah Ferdinand Magellan bə ləpəki Čibi rəsəj.
- 1827 — Ingilisə kimjakar Čon Uokerin bo yštə ofəjə kardə kibriti Ingiltərə vyžoronədə həvate bino kardyše.
- 1906 — cy Vezuvi puskurmə nətičədə Napoli šəhəri xərobə be.
- 1946 — Umumdynjo Səhijjə Təškiloti fəolijətyš bino be. 7 aprel bənə Bejnəlxalǧ Səhijjə Ruži ǧejd be.

8 aprel
- 1899 — Marta Plejs elektrik stulədə edam bə iminə žen be.
- 1993 — Makedonijə bə BMT ǧəbul be.

9 aprel
- 1440 — Bavarijavyž Kristofer cy Danimarkə kral təjin be.
- 1865 — AIŠ Šəhrvandə čang: nysonyžon sərkomandan Robert Li de yštə ləšǧəri bə i vyrə Appomatoksi nezi kapituljəsijə ǧəbul kardyše.
- 1945 — II Dynjo Čang: Soveti ordu Kenigsbergi gətyše.
- 1948 — Jəhudijə terror təškiloton "Irgun" u "Lexi" bə ərəbon ziddi Dejr-Jasin nomədə žimonə məntəgədə gətlam kardyšone.
- 1968 — Martin Luter King dəfn be.

10 aprel
- 879 — III Ludovik Həšinyštə Frankon kral be.
- 1979 — iminə bolgarə kosmonavt kosmosədə.
- 2010 — Kamcatkədə vertoljoti cy eryzijə voə žiədə mande nətičədə 18 kəs alman turistonədə 10-kəs fot bə.
- 2010 — cy Polša prezidenti yštənpər Urusijətədə, Smolensk šəhəri nezi bə ǧəzo egynijə nətičədə de prezident Lex Kacinski bə i
vyrə 96 kəs marde.

11 aprel
- 1865 — Prezident Abraham Linkoln yštə oxonə ičtimoi nitgyš karde.
- 1919 — Bejnəlxalǧ Əmək Təškilot (ILO) soxtə be.

12 aprel
- 1943 — Fyrəngystonədə Nant nomədə futbolə klubi əsas noə bə.
- 1961 — Bə kosmos iminə inson vyǧandə byə. De «Vostok» gəšti bə kosmos šə Jurij Gagarin kosmosədə 108 dəǧiǧə mandə.
- 1963 — Martin Luter King huǧuǧ muhafizə organon tərəfiku gətə be.

13 aprel
- 1796 — Bə AIŠ iminə fili Hindystoniku vardışone.
- 1849 — Mačaryston bə respublikə idorə əkə forma ovašte.
- 1870 — «Metropoliten» muzej soxtə be.
- 1919 — Kars ingilison tərəfiku išǧal be.
- 1944 — Nujə Zelandijə u Sovet Ittifoǧi mijono diplomatik əloǧon soxtemon bin.
- 1997 — Tajger Vuds dynjoədə masterə serijəjnə golfə turnir ǧəzənč kardə həmməjsən čohilə golf hənək kardəkəs be.

14 aprel
- 1205 — Bolgaron u xac hurrəči kardəkəson mijono Adrianopoli čang bino be.
- 1865 — AIŠ-i XVI prezident Abraham Linkoln cy sui-ǧəsdi tərəfiku kyštə be.
- 2003 — AIŠ-i ǧyvvon Baǧdadədə Abu Abbasi gətyšone. Abu Abbas Fələstinədə činajətkor grupi lider be. Əv xəjləki amerikavyžyš kyštəšbe.

15 aprel
- 1755 — Londonədə bə Samuel Čonsoni aid "Ingilisə zyvoni luǧət" nəšr be.
- 1924 — Rand Maknelli iminə roon (bo avtomobilə roon) atlasyš nəšr kardyše.
- 1926 — Bə Amerikə Airlinesi aid iminə yštənpəri pəre bə sə oməj.

16 aprel
- 1924 — Rand Maknelli iminə roon (bo avtomobilə roon) atlasyš nəšr kardyše.
- 1926 — Bə Amerikə Airlinesi aid iminə yštənpəri pəre bə sə oməj.
- 1943 — Albert Xofman psixotropə cij LSD okardyše.
- 1945 — Dyminə Dynjo čang: Sovet ləšǧər Berlini hučum kardə əməljoti bino be
- 1947 — Bernard Barux iminə kərə «sardynə dave» termini oko doše.

17 aprel
- 1555 — I Kozimo 15 mang bəpeštə Siena gətyše u bə Toskana əvyš dəcokni.
- 1824 — cy Urusijəti Kobəsonə Amerikədə marzon oško bin.
- 1895 — Japonə-cinə čang orəxəj de Simoseki myǧovilə dəbaste.
- 2011 — HBO telekanalədə cy «Taxton hənək» seriali iminə serijə beše.

18 aprel
- 1521 — Vormsi rejxstagədə Martin Luter yštə dynjovindemoniku ohašte rozi nybe.
- 1881 — Nyso Kensingtonədə yštə vaxtədə ən dyždə təbiətšynosəti muzej obəj (šikilədə).
- 1906 — San Fransiskoədə buməlarzə, AIŠi tarixədə ən jolə vylo kardə gylonədə be.
- 1923 — de Feliks Dzeržinskij təšəbbusi «Dinamo» vəšzyžə čəmjət soxtə be.

19 aprel
- 1713 — imperator VI Karl Gabsburgon nəsyli dəvom be gornə Pragmatikə sanksijə edaštyše.
- 1775 — britanijə u amerikə koloniston mijono iminə kərə čangon dəvardin cy Leksingtoni u Konkordi tono.
- 1783 — II Jekaterina manifest edaštyše kom Krym xanəti bə Urusijətə imperijə dəcokniše.
- 1971 — orbitəjnə pərə «Saljut-1» bə dəǧandə be.
- 1995 — Oklahoma-Sitijədə terakt be.

20 aprel
- 1653 — Oliver Kromvel Dyrz dəkəšə parlamenti ləǧv kardyše.
- 1828 — Rene Kalje xacpərəstonədə iminə odəm be kom dəše bə Timbuktu (šikilədə) - bo mysylmonon myǧəddəsə šəhər.
- 1841 — iminə kərə tarixədə detektivə hikojə nəšr be.
- 1862 — Lui Paster u Klod Bernar ovand dekontaminasijə metodi kardyšone.
- 1939 — Billi Holidej protestə mahne «Strange Fruit» nyvyštyše.
- 1978 — Sovet ibemoni marzi avialajner Boeing 707 dəvardə, bəj gullə žə byə u de məčburi nyšandə byə.
- 1999 — «Kolumbajn» məktəbədə tələbon kutləvi kyštə byən.

21 aprel
- 1918 — Syə Baroni yštənəpəri žəšone.
- 1967 — Junanystonədə sijo polkovnikon sərvozə usjon.
- 2019 — Šri-Lankədə typəjon, 250 kəs marde.
22 aprel
Bejnəlxəlǧə Zəmini Ruž
- 1529 — Ispanijə u Portugalijə yštə mijono Həšipemə niməkurə čo kardyšone.
- 1992 — 200 kəsisə ve marde Guadalaharadə kali typəjon bəpeštə.
- 1993 — Mosaic brauzer beše, kom girəvə dojdəbe šikili de mətni nišon doj, navko čo penčədə okardəbiš.

23 aprel
Kitobi u myəllifi həxon bejnəlxəlǧə ruž
- 1827 — Viliəm Hamilton geometrijə optikədə «Šuəon sistemi nəzərijə» məǧolə edaštyše.
- 1967 — De Vladimir Komarovi idorə karde «Sojuz-1» kosmikə gəšti pərəj.
- 1982 — AIŠi ən nysoə šəhər Vašingtoniku yštə ənəšykyrəti edatyše.

24 aprel
Ermənijon tuməbyri ǧyrbonon xotirə ruž
- 1800 — Kongressi Kitobxonə soxtə be.
- 1916 — Irlandijədə Pasxalə usjon
- 1926 — SSRI u Almanijə yštə mijono hučum nykarde u nejtraliteti barədə Berlinə myǧovilə davastyšone.
- 1990 — «Habbl» kosmikə teleskop bə ko dəǧandə be.

25 aprel
- 1719 — Daniel Defo «Robinzon Kruzo» roman iminə kərə nəšriku beše (šikilədə).
- 1915 — Antanta bino kardyše yštə ləšǧəri Gallipoli nimələpəkədə evarde.
- 1945 — Elba ruədə soveti u amerikə ləšǧəron vindemon kardyšone.
- 1953 — «Nature» ružnomə cy Frensis Krik u Čejms Vatsoni usjonə məǧolə edaštyše «Dezokskiribonukleinə tyršə struktura» barədə.

26 aprel
- 1937 — Ispanijədə šəhrvandə čang - fašiston «Kondor» legioni pərə hučum bə Gernika šəhər (šikilədə).
- 1964 — Tanganjika u Zanzibar bə i gylə kišvər ičo bin.
- 1986 — Cernobyli AES-ədə cominə energoblok vylo be.
- 1994 — t-kvarkon be barədə iminə subuton səj barədə edaštyšone.
27 aprel
- 1810 — Bethoven «Bə Eliza» kyrtə pjes nyvyštyše (kom edaštə be 50 sor bəpeštə).
- 1945 — italjanvyžə partizanon Dongo vilojətədə almani uniformədə diktator Mussolini gətyšone.
- 1978 — Əfǧanistanədə Aprelə usjon (šikilədə).

28 aprel
- 1945 — Dahau lagerədə usjon bino be.
- 1947 — Tur Hejerdal bə Peru synov žəj bino kardyše de «Kon-Tiki» (šikilədə).
- 1969 — cy Leonid Gajdaj «Brilliantə dast» film beše.
- 1969 — Šarl de Goll yštən ce Fyrəngystoni prezidenti vəzifəku beše.
- 1990 — Dmitrij Jazov oxonə odəm be ki Sovet Ibemoni Maršal rytbə səše.
- 2001 — Dennis Tito taryxədə iminə kosmikə turist be.

29 aprel
- 1624 — XIII Ludovik yštə nazir kardinal Rišelje təjin kardyše (šikilədə).
- 1897 — inglisə fizik Čozef Tomson votyše ki «elekton»i okardyše.
- 1975 — Sajgoniku amerikəjnə personali evakuasijə bino be.

30 aprel
|
|