Vikipedija:Taryxədə ymružnə ruž/Janvar
 Janvar – Fevral – Mart – Aprel – Maj – Ijun – Ijul – Avgust – Sentjabr – Oktjabr – Nojabr – Dekabr |
1 janvar
Hodison
[kodi sərost karde]- 630 — De Məhəmməd pejǧəmbəri sərvərəti mysylmonon šəhər Məkkəšon be čang səšone.
- 1801 — Irlandijə Kralıstan de Dyždə Britanijə Kralystani bə formal ibemon oməjn.
- 1808 — Bə AIŠ-i ǧul varde ǧədəǧən be.
- 1813 — Urusə ləšǧər de Tolyšə ləšǧəri dastəki Lankoni ǧələ gətyše. Xəjli odəm marde. (šikilədə)
- 1929 — Azərbojčon SSR-də əlifbo bə latyni grafikə ovašdynišone.
- 1959 — Kubə usjonəkon de Fidel Kastro sərdorəti pajtaxt Havanašon bə dast səšone.
- 1993 — Euronews TV cy Fyrəngystoni šəhər Lionədə iminə kərə bə efir beše.
- 1995 — Umumdynšo Tičorət Onemon ofəjə be.
Movardə ružon
[kodi sərost karde]- 1879 — Edvard Morgan Foster – ingilisə ənyvyšt.
- 1909 — Čerom Selinčer – AIŠ-i ənyvyšt.
- 1944 — Omər əl-Bəšir — Sudan kišvəri sərdor.
- 1948 — Dovlət Baǧcaly — Tyrkijə Millətci Hərəkat Partija sərdor.
Vəfoton
[kodi sərost karde]
2 janvar
- 1788 — Štat Čorčijə cy AIŠ-i Konstitusija təsdyǧ kardə cominə štat byə.
- 1833 — Cy ingilisi dy gylə čangə gəšti Britanija Folklendi ləpəkonədə cy Britanija suverenəti təsdyǧ kardejro bə ro dəgynin.
- 1839 — Lui Dager cy Ovšumi iminə fotošikli kəšedə.
- 1870 — Bruklini Pard baste bino be.
- 1905 — Rus-Japoni čang: Rusijə šəhər Port Artur u Cinədə cy Rusijə garnizon təslim be.
- 1920 — De SSRI Karguzar u Mydofijə Šura ǧərori gubernija u ujezd inǧylobi komiton ləǧv bin.
- 1942 — Dyminə Dynjo Čangi vaxti Japonijə cy Filippini pajtaxt Manilaš išǧol kardyše.
- 1949 — Luis Munoz Marin Puerto cy Rikoni iminə de demokratə ro səcynijə gubernator təjin be.
- 2002 — De Argentinə Ǧanundoə Məčlisi ǧərori Eduardo Duhalde cy Argentinə myvəggətə Prezident təjin be.
3 janvar
- c.e.b. 106 — Mark Siseron - Roma natig, filosof u sijosi xodim moədə byə, (kyšdə byə c.e.b. 43).
- 1431 — Burgundijə hersog cy miongəzəti nətičədə gətə byə Žanna d'Arkyš bə ingilis krali nymojəndə, kešiš Košoni bə 10 həzo frank havatše.
- 1491 — Bə huǧuǧšynos Pjotr Ravenski bo "Feniks" əsəri cap kardero huǧuǧ doə sənəd dojdən. Ym myəllifə huǧuǧi barədə tarixədə iminə sənəd hisob bedə.
- 1501 — Əlišer Nəvai (əsl nomyš Nizaməddin) uzbəkə šair, filosof u kišvəri xodim fot be.
- 1777 — General Čorč Vašingtoni səbarzəti kardə AIŠ-i ləšǧər cy Amerikə Inǧylobə Čangi šemoni vaxti Britanijə sərvozonyš cy Nju-Čersi štati Prinston šəhərədə məǧlub kardyše.
- 1929 — Gordon Mur, Intel širkəti ofəjəkə movardə ruž.
- 1957 — Hamilton saatə širkət dynjoədə iminə elektron saati istehsol kardyše.
- 1969 — Mixael Šumaxer, čər Formula-1-i pilot, haft kərə dynjo cempion, moədə byə.
4 janvar
- 1493 — Xristofor Kolumb de gəštə kərvoni iminə kərə Avropəku bə Amerikə səfər kardə.
- 1717 — Niderland, Dyždə Britanijə u Fyrəngyston Semonə Ittifoǧyšon ofəjəšone.
- 1643 — Isaak Njuton, ingilisə fizik, rijəzijətəvon, astronom, filosof, teolog moədə be (mardə 1727).
- 1847 — Samuel Kolt yštə hozo kardə iminə revolveri bə AIŠ-i kišvri edaštyše.
- 1896 — Juta cy AIŠ-i 45-nə štat byə.
- 1943 — Amerikə žurnal «Tajm» Iosif Stalini 1942-nə sori odəmyš elon karde.
- 1959 — SSRI "Luna-1" aparat bə Ovšumi gyrdo bešə iminə kosmik aparat byə.
- 2010 — Ičo kardə byə Ərəbon Əmirətijonədə inšo byə dynjo ən jolə cingilə Burč Xəlifə rəsmi obemon byə.
5 janvar
- 1769 — Ingiltərə muhəndis Čejms Uatt garmə mašini patenti səjdə.
- 1809 — Tyrkijə u Ingiltərə mijomo čang de Sultanijə sulhi bəsə gyne.
- 1895 — Rentgenə šuon ofəjə bin.
- 1930 — UIK(b)P MK "Kollektivəti tempon u dəvlətədə Kolxoz Ovdonə kardejro" Koməgə Tədbiron barədə ǧəror doše. Yn taryx navkonə SSRI-də həmməjəvonə kollektivəti bino be hisob bedə. By Ǧərori goroš SSRI-də kollektiəti tosə penčsori oxoj (1932) bəsə gynijəninbe. Bo Gafgazi oxonə tarix 1930-nə sori pozi myəjən kardə byəbe.
- 1969 — SSRI bə planet Venera kosmik aparat vyǧandyše. Aparat bə təjin byə vyrə bə 4 mang rəsəj.
- 2006 — Səhhətədəš problemon əməl omə Israili sər nazir Ariel Šaron vəzifəku beše.
6 janvar
- 1810 — Istanbul bə sulhə saziši ǧol kəšedə. By saziši goroš Osmanə kišvər Krymyš doše bə Rusi Imperijə.
- 1810 — Samuel Morze telegrafyš ofəjə kardyše.
- 1870 — Vjanadə čərə konsertə zal "Musikverei" təntənəjnə obemon be.
- 1907 — Italijə miəllim Marijə Montesorri, Romədə bo mijonə təbəǧə xyjzonon əǧylon yštə iminə məktəb u hyrdənə boǧcəš okardyše.
- 1912 — Nju Meksiko AIŠ-i 47-nə štat be.
- 1930 — De Iosif Stalini fərmoni SSRI-də fərdi təsərrufati sistem ləǧv be, həminə vaxti "Nujə Iǧtisadi Sijosət"i dovri oxoj elon be.
7 janvar
- 1598 — Boris Godunov bənə Rurikon sulalədə nybə iminə šəxsi cy Rusijə sərdor be.
- 1610 — Galileo Galilej de yštə teleskopi vositə planet Jupiteri co gylə pejkyš oškor kardyše.
- 1782 — AIŠ-i iminə kommersija bank, Kobəsonə Amerikə Banki obemon be.
- 1910 — Fyrəngystoni pilot Ubert Latham aviasija taryxədə iminə kərə 1000 metrisən bə pe post be.
- 1927 — London u Nju-Jorki mijono iminə ibəsə giton-mijono telefonə gəp žəšone.
- 1953 — AIŠ-i prezident Harri Trumen yštə məmləkəti bə hidrogenə bomba malik bejyš okardyše.
- 1979 — Vjetnami ləšǧəron cy Kambočə Pol Pot režimyšon pegordynišone.
- 1989 — Naxcyvan MSSR ərozijədə SSRI-Tyrkijə sərhədədə inženerə bastemonon volo bin.
8 janvar
- 1297 — Monako ənəšykyr be.
- 1912 — Afrikə Bejnəlxəlǧə Kongresi soxtə byə.
- 1914 — Vəhəmə noxəšəti myoličəro element radium oko byə.
- 1923 — Zagafgazija Federasija cy igləli Zagafgazija pulə nyšoni barədə dekret ǧəbul kardyše.
- 1959 — Fidel Kastro bə Havana dəše.
- 1959 — Šarl de Golli Fyrəngystonədə cy Penčminə Respublikə iminə prezident səcynišone.
- 1962 — Harmeleni poizi bə ǧəzo egynije nətičədə Niderlandədə 93 kəs marde.
9 janvar
- 1768 — Londonədə iminə kərə Filip Astlej ysətnə sirkyš bə sə vardyše.
- 1905 — Sankt-Peterburgədə "Xuninə vyžorə ruži" hukuməti ǧyvvon dinčə nymojiši bə otəš gəte nətičədə 130 kəs marde, 300 kəs jarəžə be (statistika ziddijətline).
- 1951 — Nju-Jorkədə cy BMT ǧərorgohi mənzyli rəsmi obemon byə.
- 1960 — De Sovet Ittifoǧi texniki dastəki Misirədə band Asuani baste bino be.
- 1992 — Serbijə yštə ənəšykyrəti elon kardyše.
- 2005 — Mahmud Abbas cy Fələstini Muxtarijəti sərdor səcynijə be.
10 janvar
- 1072 — Robert Gviskard Palermonyš fəth kardyšer.
- 1810 — Napoleoni de Čozefina kəxyvandəti ləǧv byə.
- 1861 — AIŠ-i Šəhrvandə čangi dovrədə, Florida ittifoǧiku čo be.
- 1863 — Londonədə cy Paddington u Farrington stansijon mijono dynjoədə iminə metro bə ko dəšə.
- 1870 — Čon Rokfeller "Standart Oil Co" širkətyš onoəše.
- 1941 — Dyminə Dynjo čangi vaxti Junanystoni ləšǧər Klajsuraš gətyše.
- 1946 — Londonədə de 51 milləti nymojəndon ištirok cy BMI iminə Sər Assambleja obemon be.
11 janvar
- 1919 — Rumynijə Transilvanijaš gətyše.
- 1922 — Bo diabetə noxəši myoličə kardejro iminə kərə insulin oko be.
- 1935 — Amelija Erxart cy Havaj sərkuono bə Kalifornijə pəre bə sə oməj.
- 1940 — Sergey Prokofjevi «Romeo u Čuljetta» baleti premjera o bəj.
- 1942 — Dyminə Dynjo čang: Japonijə Kuala Lumpuri gətejdə.
- 1972 — Həšipemə Pakistani nom ovaxtə be bə Banglədeš.
12 janvar
- 1908 — Həšipemədə iminə opera hisob byə “Lejli u Məčnun”i iminə təmšo o be.
- 1908 — Iminə radioləpon de Ejfel Gullə vositə pevylo bin.
- 1990 — Sovet Ibemoni rəhbar Mixail Gorbacovi bə Vilnus səfəri vaxti, əjo 300 000 kəs de ənəšykyrəti tələbi miting dəvonišone.
- 1991 — AIŠ-i Kongres Iragədə čang kardejro bə Čorč Buši səlahijət doše.
- 2000 — Tyrkijədə koalisijon hukuməti cy Abdullah Očalani barədə bekardə kyšte hykmi ičro bə təxir egyne.
- 2006 — Həčč zijarəti vaxti bə šəjtoni syǧ ǧande mərosimədə, basabasədə 362 zəvvor marde.
13 janvar
- 1822 — Junanə filəgi dizajn iminə Milli Məčlisədə ǧəbul be.
- 1830 — Luiziana štati, šəhər Nju Orleanədə fačiəjnə sutemon bino be.
- 1908 — Pensilvanijədə Rodsi Opera Sarajədə sutemoni nətičədə 171 kəs fot be.
- 1915 — cy Italijə šəhər Avezzanoədə zəlzələ nətičədə 29 800 kəs fot be.
- 1942 — Henri Ford plastikə materialə avtomobil hozy kardyše, yn avtomobil čo gylonsən 30% syvyk be.
- 1991 — Vilnusdə Soveti sərvozon bə ənəšykyrəti pijə litvəvyžon hurrəč kardyšone.
- 2001 — Salvadorədə buməlarzə 800 kəsisə ve odəmi žimonyš byrniše.
14 janvar
- 1301 — De III Endrjuni vəfoti Mačarystonədə cy Arpadon sulalə hukuməti orəx rəsəj.
- 1539 — Kubə cy Ispanijə kolonijə be.
- 1858 — III Napoleon cy sui-ǧəsdiku səǧ beše.
- 1907 — Jamajkədə buməlarzə nətičədə həzosən ve inson fot be.
- 1913 — Iminə Balkani Čang: Junani ǧyvvon Bizansədə tyrkonyšon məǧlub kardyšone.
- 1994 — Bill Klinton de Boris Jeltsini nuvə əbžori bə čo kišvəron hədəfi və gəte u cy Ukrajnə nuvə arsenali ləǧv karde barədə bə rozijəti oməjn.
.svg)
15 janvar
- 1559 — Ingiltərə kralica I Jelizavetə bə taxt peše.
- 1759 — Cy Britanijə Muzeji obemon be.
- 1892 — Basketboli vətən hisob byə AIŠ-i Massacusets štati šəhər Springfildədə yn vərzyši ǧajdon elon byən.
- 1964 — III London Konfransədə de Ingiltərə, Tyrkijə, Junanystoni təmsiləkon bə i vyrə Kobəsonə Kipri u cy ləpəki rumə ǧysmi təmsiləkon ištirok kardəšone.
- 1970 — Muəmmar Kəddafi cy Libijə sər naziri səcynijə be.
- 1992 — Avropə kišvəron cy Xorvatijə u Slovenijə ənəšykyrəti rəsmən zyne nətičədə Jugoslavija vylo be.
- 2010 — saat 5.10 dəǧiǧədə Azərbojčoni 9 miljoninə sakin bə dynjo oməj.
16 janvar
- 1556 — II Filipp cy Ispanijə kral byə.
- 1778 — Fyrəngyston cy AIŠ-i ənyšykyrəti zynəše.
- 1920 — AIŠ-də “Hyškə ǧanun” bə ko dəšə. De yn ǧanuni spirtə pešomon istehsol karde, havate u ǧəbul karde ǧədəǧən byə. Cy ǧanuni ǧəbuli bəpešto kišvərədə činojətkorəti, kənoku omə u kustar pešoməjon istehsol zijod byə.
- 1956 — Misir səbəsojb bedə
- 1973 — "Luna 21" kosmik stansijə cy Ovšumi səpe nyšte.
- 1979 — Ironi šah de yštə xyjzoni bə i vyrə bə Misir vite.
- 2002 — BMI Gərdənəkəšəti Šura cy Bin Ladeni u Talibani hesobonyšon dəvasyšone.
17 janvar
- 1605 — Roman Don Kixot iminə kərə nəšr be.
- 1773 — Čejms Kuk de yštə komanda bə Antarktidə gyrdmoni nez bin.
- 1860 — Rusijə ənyvyšt Anton Cexovi movardə ruž (mardə 1904).
- 1852 — De Sand-Riveri myǧovilə Ingiltərə Transvaaldə (Nyso Afrik') cy Boer mustəmləkon istiglalyš ǧəbul kardyše.
- 1942 — AIŠ-i čərə boksəvon Məhəmməd Əli moədə byə.
- 1944 — II Dynjo čangi ən dyroz ijən xuninə čangonədə gyləj - čange Monte Kasino bino be.
- 1946 — BMI Gərdənəkəšəti Šura iminə ičlos byə.
- 1991 — Sərbozə əməlijot "Səhroədə tufan"i cərcivədə cy ənəšykyrə kišvəron yštənpəron Irag u Kuvejtšon bombardman kardyšone.
18 janvar
- 1654 — Perejaslavi radadə Ukrajnə - Rusijə ibemoni barədə ǧəror ǧəbul be.
- 1670 — Henri Morgan Panamaš gətyše.
- 1896 — Nju-Jorkədə Rentgen čihazi iminə təgdimat bə sə gynije.
- 1911 — Iminə kərə yštənəpər gəšti səpe nyšte. Pilot Jučin B. Elaj, San-Fransisko limanədə cy "USS Pensilvanijə" sivədə enyšte.
- 1943 — Dyminə Dynjo čang: Soveti ləšǧər cy Leningradi 872 ruž dəvom kardə muhasirəš byrniše.
- 2005 — 800 kəs sərnyšin gətə yštənəpər "Airbus A380" Fyrəngyston šəhər Tuluzadə bə mətbuati təgdim be.
19 janvar
- 1853 — Romadə cy Čuzeppe Verdi opera "Trubadur" iminə təmšo dəvarde.
- 1903 — Iminə kərə bə "Tour de France" velosipedə keši start doə be.
- 1944 — Dyminə Dynjo čangi vaxti soveti ǧošunon Novgorodi ozod kardəšone.
- 1965 — "Naxcyvan", "Boksitogorsk", "Sevsk" u "Sebež" mojgətə karabelon dyjo Beringədə bə ǧəzo egyne nətičəsdə 100 kəs fon be.
- 1993 — Azərbojčon Respublikə de Gyrǧyzystoni diplomatə əloǧon bastyšone.
- 2007 — Əsilyš erməni byə žurnalist Hrant Dink Istanbulədə ǧətl byə.
20 janvar
- 1265 — Hersog Lankaster ingilison iminə parlamentyš gyrd kardyše.
- 1944 — Dyminə Dynjo čangi vaxti Dyždə Britanijə hərbi həvo ǧyvvon bə Berlin 2300 ton bomba šodoəšone.
- 1961 — Čon Kennedi AIŠ-i 35-nə prezident səcynišone.
- 1980 — AIŠ-i prezident Čimmi Karter cy Məskova Tovystonə Olimpijədə bojkot karde barədə elonyš doj.
- 1996 — Jasir Ərəfət Fələstini prezident səcynijə byə.
21 janvar
- 1701 — De I Pjotri fərmony Məskovədə Topi Əmron nomədə məktəb obəj.
- 1775 — Urusijətədə divožon usjoni rəhbər Jemeljan Pugacov edam byə.
- 1920 — Parisədə Versal Sulhi Konfrans bəsə qıne.
- 1968 — Bortədəš 4 gylə hidrogen bomba byə AIŠ-i hərbi yštənpər Grenlandijə nezijədə bə ǧəzo egyni. Cə bombonədə gylej tobə ysət pəjdo byəni.
- 1977 — Italijədə bə aborti rəsmi ičozə dojdən.
- 1998 — Roma papa II Iohan Pavel iminə kərə bə kommunistə režiminə kišvər, bə Kubə səfər kardejdə.
22 janvar
- 1863 — Polšədə "Janvari gyjom" u milli ozodəti hərəkat bino byə.
- 1905 — Rusijədə bənə "Xunə vyžori" bə tarix egynijə inǧylob byə.
- 1932 — Tyrki zyvonədə iminə kərə Istanbulədə məciton gləjnijədə de ǧojmə avazi "Ǧyron" handə byə.
- 1957 — Israili ləšǧər cy Sinaj nimsərkujo okyrjəj, Ǧəzza zəminon išǧaliku ozod nybe.
- 1970 — Yštənpər Boing 747 iminə kərə bə həvo rost be.
- 1990 — Cy 20 janvari šəhidon Boku ən barzə vyrə, Daǧustu Parkədə dəfn kardə bin.
- 2005 — Cy Kobəsonə Korejə xariči koon nazir Kim Ke Gvan KXDRi bə nuvə silahi malikə kišvər be elon kardyše.
23 janvar
- 98 — Trajan cy Roma imperatorə sərdorəti bə dastyš səşe.
- 1792 — Ǧənd u ǧəhvə ǧytəti cy Fyrəngystoni pajtaxtədə bə iǧtišašon səbəb be.
- 1832 — Cy Fyrəngystoni impressionist rəssam Eduard Mane movarlə ruž.
- 1849 — Amerikayžə həkim Elizabet Blakvel bənə Həšinyštə Nimgərdədə doktorəti mydofijə kardə iminə ženi, bə tarix egynijə.
- 1922 — Torontoədə bo šəkərə noxəšəti cy insulini tətbyǧ bino be.
- 1950 — Knesset (Israili parlament) Təl-Əvivyš Israili pajtaxt edaštyše.
- 1978 — Fyrəngystonədə kilsə bə kyšte hykmi ləǧvi rozi be.
- 1990 — 41 sor bə nav bə Mačaryston dəšə Soveti ləšǧər yn kišvəri tərk kardyše.
24 Janvar
- 1848 — AIŠ Satteri višə byrnijə vyrədə ǧyzyl pəjdo kardyšone, de ymi cy Kalifornijə ǧyzylə təblarz bino be.
- 1895 — Taryxədə iminə kərə odəm Antraktidədə bə zəmini po noše.
- 1924 — Monblani bynədə 1924 sori iminə Zymystonə Olimpik hənəkon okardə bin.
- 1984 — Iminə xysusijə kompjuter Apple Macintosh bə məjdon beše.
- 1986 — «Vojačer-2» (šikilədə) cy Uraniku 81,500 km məsofədə dəvare.
25 Janvar
- 1554 — Žoze di Anšieta iezuitə missijə onoše, cəjo pešo San Paulu šəhər beše.
- 1701 — Məskova Suxarevi ǧələdə rijozijotə ijən navigasijə elmon məktəb onoə be (šikilədə.).
- 1785 — Kardinal de Rogan bo Marijə-Antuanetta kralica gijozə hyriješe.
- 1852 — cy Lermontov M.J. «Maskaradi» pjesi iminə kərə səhnə dəvarde Aleksandrinskij teətrədə.
- 1919 — Parisi sulhə konferensijədə cy «Milləton čəmjət» soxte šərton votə byəbin.
- 2004 — «Opportjuniti» zond Marsisə nyšte.
26 Janvar
- 1500 — Jansen Pinson avropəvyžonədə iminə odəm be ki Amazonka ru gəvi tədǧyǧot kardyše.
- 1788 — kapitan Artur Filipp Sidnej vyrədə iminə avropəvyžə di Avstralijədə.
- 1911 — Zemper Opera (šikilədə) iminə kərə cy Rixard Štrausi «Syəvyli kavaler».
- 1924 — Pertrogradi nom ovaxtə be bə Leningrad.
- 1939 — Nəzərijə fizikə konfransədə Vašingtonədə Nils Bor edaštyše ki urani nuvə čo karde.
.jpg)
27 Janvar
- 1302 — Dante Aligjeri gijobi məhkum kardə be ijən cy Florensijəku beǧandə be.
- 1918 — Finlandijədə šəhrvandə čang bino be.
- 1944 — «Janvari avagurrə» əməlijoti nətičədə cy Leningradi blokədə təmom pegətə be.
- 1945 — Syə ləšǧər nasiston əsirədə byə odəmon cy Aušvitsiku (šikilədə) ozod kardyše.
- 1967 — kosmikə gəmi «Apollon-1» ekipaž həmmə marde.
- 1973 — Parisi myǧovilə čangi orəxe barədə ijən sulhi Vjetnamədə bərpo karde.
28 Janvar
- 1077 — imperator Genrix IV xahiš karde bəpeštə bə Kanossi ǧələ haštyšone.
- 1813 — bə dynjo dim beše cy Čejn Ostin roman «Pride and Prejudice».
- 1820 — Bellinsgauzeni gəmijon bə noməlumə bijə gitə rəsəjn.
- 1932 — japonijəvyžon bə Šanxaj hučum kardejdən.
- 1933 — Rəhmət Əli tovsijə kardyše ki bə hindystonə mysylmonon kišvəri Pakistan vote.
- 1986 — Kosmikə šatl Cellenčer (šikilədə) typəj ijən haft gylə astronavt marde.
29 Janvar
- 1635 — Fyrəngystoni akademijə soxtə be.
- 1804 — Xarkivi universitet obəj.
- 1845 — Nju-Jorki gyləj ružnomədə cy Edgardi Po šeir «Lo» cap kardə byə.
- 1886 — Karl Fridrix Bents patent kardyše iminə ovandinə avtomobil Benz Patent-Motorwagen de benzinə motori (šikilədə).
- 1996 — ižənən Venesijədə «La fenice» teətr sute.
30 Janvar
- 1930 — Molcanov Pavel Sankt-Peterburgədə iminə rədiozondi bə ko dəǧandyše.
- 1933 — Adolf Hitler cy Almanijə rejxkansler təjin kardə be.
- 1945 — sovetə žiovi gəmi S-13 cy almanijə lajneri «Vilgelm Gustloff» ǧərǧ kardyše.
- 1969 — cy The Beatles oxonə konsert Apple Records bina bonisə Londonədə.
- 1975 — Erne Rubik «Rubiki kub»i (šikilədə) gornə bə patenti ərizə vyǧandyše.
- 2020 — Səhijjə umumdynjo təškilot COVID-19 pandemijə bə məjdon beše bənə Bejnəlxəlǧə məno byə čəmijəti xəšəčoni fovgalodə hodisə edaštyše.
31 Janvar
- 1915 — Iminə Dynjo čang: iminə ǧazə-balonə hučum həšipemə-avropə čəbhədə.
- 1948 — The New Yorker cap kardyše iminə hikojə cy Glass xyjzoni barədə, «Cok gəte bejdə bananamoj».
- 1953 — Kobəsonə dyjo žapəsə dyždə ofot egyni; 2000-sə ve odəm marde.
- 1958 — Ekplorer-1 - iminə amerikə pejk pekardə be (šikilədə), kom Zəmini radiasijə kyšti pəjdo kardyše.
- 1977 — Parisədə cy Pompidu mərəngo ko karde iminə ruž.
- 1990 — SSRI-ədə Məskovədə Puškinə məjdonədə iminə McDonald’s obəj.
|
Janvar – Fevral – Mart – Aprel – Maj – Ijun – Ijul – Avgust – Sentjabr – Oktjabr – Nojabr – Dekabr |