Bə mətni dəvarde

Vikipedija:Taryxədə ymružnə ruž/Sentjabr

Сy Vikipedija
Ym səhifədə ko dəvom kardejdə.
Taryxədə ymružnə ruž arxiv
JanvarFevralMartAprelMajIjunIjulAvgustSentjabrOktjabrNojabrDekabr

Ozodəti zang
Ozodəti zang

1 sentjabr

  • 1449 — xan Esen-tajši Tumu ǧələ tono čangədə Min imperijə səpe ǧalib oməj, imperator Cžu Tsicžen bə əsirəti egyni.
  • 1752 — bə Filadelfijə Ozodəti zang rosnijə be (šikilədə).
  • 1923 — Kanto dyždə buməlarzə Tokio vylo kardyše u sa həzosə ve odəm marde.
  • 1928 — Ahmet Zogu yštəni cy Albanijə kral edaštyše.
  • 1939 — millətpərəstə AlmanijəPolša dəše, Dyminə Dynjo čang bino be.
  • 1973 — Lenini Mavzolejədə terakt.
  • 2004 — terroriston Besləni № 1 məktəbi bə əsir gətyšone.


Dijəkə


Kopenagenədə bəš gətəše cy Ekkersbergi rəsmədə, 1807 sor
Kopenagenədə bəš gətəše cy Ekkersbergi rəsmədə, 1807 sor

2 sentjabr

  • C.e.b. 31 sorRomə Imperijə oxonə dave: Mark Antonij u Kleopatra ləšǧəri Aktsiumi tono Oktavian vylo kardyše.
  • 911 — Kijevi Rusijə i Vizantijə mijono sulhi myǧovilə dəvastə be.
  • 1727 — Iminə Kamcatka ekspedisijə: Vitus Bering de həmron cy Oxotskiku bə Kamcatka še.
  • 1794 — Hačibej ǧələ vyrədə Odesa šəhər bynovra be.
  • 1807Ingiltərə flot Kopenhageni bomb žəj bino kardyše (šikilədə).
  • 1945Japonijə kapituləsijə dəvarde cy amerikə «Missuri» linkorədə u žygo Dyminə Dynjo čang orəxəj.
  • 1969 — domi iminə angyl ARPANET pekardə be, Interneti syftəjnə versijə.


Dijəkə


Myǧəddəsə Marin həlol doše bo šəhəri cy Bartolomeo Čennari rəsmədə, XVII əsrədə
Myǧəddəsə Marin həlol doše bo šəhəri cy Bartolomeo Čennari rəsmədə, XVII əsrədə

3 sentjabr


Dijəkə


Google təškiloti ofis
Google təškiloti ofis

4 sentjabr

  • 1479 — 4 sor de Portugalijə čang karde bəpeštə Ispanijə Kanarə ləpəkon bə dast səše.
  • 1781 — 44 ispanijəvyžə žijəkəson Kalifornijədə Los Ančeles šəhəri onoəšone.
  • 1821 — I Aleksandr cy Amerikə zəminonədə Aljaskəku tosə Oregon cy Urusijəti təsir kardə vyron elon kardyše u Aljaska ovon bo čo kišvəron gəštijon dəbastyše.
  • 1870 — III Napoleni hakimijətiku beǧandyšone, Seminə Fyrəngystonə respublikə edaštə byə.
  • 1913 — cy Borisi Vilkitskij ekspedisijə Kobəsonə Zəmini okardyše.
  • 1975 — bə TV iminə kərə beše «Cic? Končo? Kejnə?» hənək.
  • 1998 — Larri Pejdč u Sergej Brin Google təškiloti soxtyšone (šikilədə).


Dijəkə


«Vojačer-1»
«Vojačer-1»

5 sentjabr

  • 1698I Pjotr riš ogətejro doənə soxtyše.
  • 1774Filadelfijədə Iminə Kontinentalə kongress obəj.
  • 1905Portsmuti myǧovilə dəbastyšone, Urusijətə-Japonijə dave orəxəj.
  • 1914 — Marni čang bino be, taryxədə ən dyždə gylonədəj.
  • 1918 — Sovnarkom syə terrori bino be barədə dekret nəšr kardyše.
  • 1972Munhenədə Olimpijə hənəkonədə terakt be.
  • 1977 — bə kosmos vyǧandə byə avtomatinə planeton mijono mandəčo «Vojačer-1» (šikilədə).


Dijəkə


Venesijə ǧələ Iraklionədə
Venesijə ǧələ Iraklionədə

6 sentjabr

  • 1522Avropədə iminə kərə taryxədə cy həmmə dynjo synov žə səjohətiku «Viktorijə» gəšti ogarde.
  • 1669Venesijə Kandijə ǧələ turkon tərəfiku 21 sori egyrd orəxəj (šikilədə).
  • 1689 — Nerci myǧovilə iminə kərə cy Urusijəti u Cini mijono marzyš ogəte.
  • 1955Istanbulədə kutləvi hajboštənəti, kom junanyžon əlejh dəvardə.
  • 1991SSRI kišvərə šurə cy Estonijə, Latvijə u Litvə ənəšykyrəti ǧəbul kardyše.
  • 1991 — bə Leningradi əcəj taryxinə nom Sankt-Peterburg ogyrdynijə be.


Dijəkə


«Kəsy» ovišintono šə gəšti model, Kralə floti ovišintono šə gəštijon muzej
«Kəsy» ovišintono šə gəšti model, Kralə floti ovišintono šə gəštijon muzej

7 sentjabr

  • 1191 — Seminə xacpərəstə šemon: Salah-ad-dini u Širə Dyl Ricardi mijono čang Arsufədə dəvarde.
  • 1776 — ovižintono šə «Kəsy» gəšti (šikilədə) Nju-Jorki limanədə kulšijedəbe saatinə bombi noj.
  • 1812Urusijətədə 1812 sori Vətəni dave: Borodino čang.
  • 1940 — fašiston Londoni bomb žəj bino kardyšone, 50 šəv dəkəšəj.
  • 1945Berlinədə Ǧələbə Parad dəvarde de Hitleli əlejh šurəvijə ləšǧəron: SSRI, AIŠ, Dyždə Britanijə u Fyrəngyston.


Dijəkə


XVI əsri əvvəli cy Davudi byrhoz, Mikelančelo əməl
XVI əsri əvvəli cy Davudi byrhoz, Mikelančelo əməl

8 sentjabr


Dijəkə


Teleskopi šikil, kom Čon Geršel kəšəše, 9 sentjabr 1839 sor.
Teleskopi šikil, kom Čon Geršel kəšəše, 9 sentjabr 1839 sor.

9 sentjabr

  • 337 — Konstant, II Konstantin u II Konstansij cy Romə Imperijə jol mandin, avgust bin.
  • 1493Xorvatijə Osmanijon Imperijə bə dast gətyše.
  • 1776 — senzə gylə kobəsonə amerikə kolonijon yštəni bənə Ibyə Štaton nom nošone.
  • 1839 — Čon Geršel šišə plastinədə foto kəšəše (šikilədə).
  • 1886Bernədə cy myəllifon həxon barədə iminə bejnəlxəlǧə myǧovilədə imzo noə be.
  • 1905Urusijətədə cy universiteton muxtarijəti barədə u cəvon rektoron vyžnije barədə hykm nəšr kardə byə.
  • 1913 — yštənəpərərom Pjotr Nesterov iminə kərə mardə angyli kardyše.
  • 1999Məskova Gurjanov kucədə sa odəmisə ve bə rəhmət še gyləj typəj bəpeštə.


Dijəkə


Sen-Žermeni saraj, nyso-həšinyštə tərəf, 2007 sori šikil
Sen-Žermeni saraj, nyso-həšinyštə tərəf, 2007 sori šikil

10 sentjabr

  • 1627 — kardinal Rišelje gugenoton de cəvon sərdori Anri de Rogani egyrd gətyše La-Rošelədə.
  • 1725 — I Jekaterina bə yštəni, II Avgust krali u IV Frederika Aleksandr Nevskij ordeni təjin kardyše.
  • 1846 — Elias Xou yštə olət dutə mašini patent kardyše.
  • 1855Krymi dave: Dmitrij Iljinskij Pavlovi batarejə typniše; maštənə bə gynijə Sevastopoli cy Britanijə, Fyrəngystoni u Sardinjə ləšǧəron dəšin.
  • 1897Londonədə dynjoədə iminə kərə avtomobili sərxoš rome gornə bə roməkəsi čərimə došone.
  • 1898 — anarxist Luiči Lukeni imperator Jelizaveta Avstrijəvyži kyštyše.
  • 1919 — Sen-Žermeni sarajədə (šikilədə) sulhi myǧovilə dəbastə be cy Antanta kišvəron u Avstrijə mijono.
  • 1960Romədə Olimpijə hənəkonədə marafonədə ǧalib oməj kam zynə byə efiopijəvyž vərzygor Abebe Bikila, kom poəvo vitejdəbe.


Dijəkə


11 sentjabr

  • 813 — Karl Jol bənə yštəni idorəəkə bə kraləti yštə zoə Ludoviki noše.
  • 1794 — Jolə fyrəngystonə inǧylob: Millijə konvent ǧəror bekardejdə ki cy ǧyjməton ən penə səvijə barədə.
  • 1852Buenos Ajres yštə ənəšykyrəti cy Argentinəku edaštyše.
  • 1918 — RSFSRədə de Sovnarkomi ǧərori pamje u goni metrikə xydmət dəǧandə be.
  • 1944Dyminə Dynjo čang: AIŠ Hitleri əlejh koalisijədə iminə kišvər be ki bə Almanijə zəmin dəše.
  • 1973Cilijədə sərvozə inǧylob; prezident Salvador Aljende marde u bə hakimijət Augusto Pinocet oməj.
  • 2001 — AIŠədə terroristə akton: Umumdynjo tičorəti mərəngo ǧəlon typnišone u bə Pentagoni čiddijə zərər žəšone.


Dijəkə


Lasko petroglifon
Lasko petroglifon

12 sentjabr

  • 1683 — Jan Sobeskij cy Vijana tyrkijə tərəfiku egyrdi pegətyše.
  • 1847 — Amerikə-meksikə dave: Mexikoədə Capultepek saraj gornə čang bino be.
  • 1910Munhenədə iminə kərə «I həzo kəsə ištirokəkə simfonijə»; Maler dirižor be.
  • 1940 — fyrəngystonyžə nuperəson Lasko kocədə navtaryxi kəšə cijon pəjdo kardyšone (šikilədə).
  • 1942 — potoplenie britanskoqo laйnera Britanijə «Lakonijə» lajner ǧərǧ be, cymi bəpeštə «Triton Nol» hykm beše.
  • 1943 — Otto Skortseni cy zindoniku Benito Mussolini bekardyše.
  • 1959 — avtomatin planeton mijono mandəčo «Luna-2» bə ko dəǧandə be.
  • 1974Efiopijə imperator I Xajle Selassije taxtiku beǧandə be, əj rastafariənyžon zəminədə cy Ča bədən hisob kardəbin.


Dijəkə


Fili dijədə hərbijə šurə
Fili dijədə hərbijə šurə

13 sentjabr

  • 533 — Detsimədə čang: Velizarij vandalonku Karfageni ogyrdyniše.
  • 1759 — Haftsorinə dave: ingiltərəvyžon Fyrəngystonə Kanada bə dast gətyšone.
  • 1812 — 1812 sori Vətəni dave: Fili šurədə bə ǧəror oməjn ki Məskova be čangi doj.
  • 1948Hindystoni ləšǧər bə Xajdarabad dəšin.
  • 1956 — IBM iminə ǧojmə disk bekardyše.
  • 1985 — bohoninə nati dovr dəvarde: Əhməd Jamani edaštyše ki Səudi Ərəbistan cy nati bekarde pebyrije sijosətiku ohaštejdə.
  • 1987Brazilijə Gojanijə šəhərə sa gyləjsə ve odəm bə radiasijə təsiri egynin.
  • 1999 — Məskova Kaširi šossejədə bomb typnišone, 124 kəs marde.


Dijəkə


Urusijəti imperijə gerb
Urusijəti imperijə gerb

14 sentjabr

  • 1515 — Marinjano tono čang: Isvecrə fyrəngystonyžon tərəfiku dəboxte u yštə «daimi nejtralitet»i barədə edaštyše.
  • 1752Dyždə Britanijə u əcəj kolonijon bə miladi təǧvim ovaštin: 2 sentjabri bəpeštə 14-nə sentjabr oməj.
  • 1812 — 1812 sori Vətəni dave: Napoleon u əcəj Jolə ləšǧər bə Məskova dəšin.
  • 1829 — Adrianopoli sulhə myǧovilə dəvardə Urusə-tyrkə dave oryxniše.
  • 1911 — Urusijəti naziron šurə sədr Pjotr Stolypin Kijevədə mardəjnə jaražə byə cy anarxist Dmitrij Bogrov tərəfiku.
  • 1917 — Urusijə Respublikə edaštə byə (gerb — šikilədə).
  • 1960Baǧdadədə Nati həvatə kišvəron təškilot soxtə byə.
  • 2015 — gravitasijə ləpəjon okardə byən.


Dijəkə


Gəšti «Bigl» šikili mijono, 1841 sor
Gəšti «Bigl» šikili mijono, 1841 sor

15 sentjabr

  • 1830 — osynə ro Liverpul - Mancester okardyšone.
  • 1835Carls Darvin «Bigl» gəštijədə (šikilədə) bə Galapagosi ləpəkon oməjn.
  • 1916 — ingiltərəvyžon Somma tono čangədə iminə kərə taryxədə I Mark tanki oko došone.
  • 1935 — de Njurnbergi ǧanunon almanijə jəhudijon šəhrvadətiku bekardə byən, cy Almanijə kišvərə rəmz svastikə bej.
  • 1959Nikita Xrušov šurə sərdoronədə iminə be ki bə AIŠ še.
  • 1971 — iminə kərə «Grinpis» yštə aksijə dəvoniše (Aljaskədə nuvə dəvinə kardej əlejh).
  • 2008 — Lehman Brothers bank bə bankrotəti še, ym dynjon iǧtisodi krizisi bino kardyše.


Dijəkə


Koklon mərəngoə teətr
Koklon mərəngoə teətr

16 sentjabr

  • 1654 — urusə ləšǧər cy Rec Pospolitajəku Smolensk šəhəri səše.
  • 1795 — de revolusijəjnə Fyrəngystoni myborizə barde bəhnə ingiltərəvyžon Kapsi kolonijə egyrd kardyšone.
  • 1859 — Devid Livingston avropəvyžonədə iminə odəm be ki bə Njasa istili dyjokəno beše.
  • 1915 — cy B. Vilkitskij ekspedisijə taryxədə iminə gylə be kom de kobəsonə dyjo ro cy həšipeməku bə həšinyštə še.
  • 1931 — Sergej Obraztsov Koklon mərəngoə teətr onoše (šikilədə) — teətri binaədə saat).
  • 1976 — Šəvərš Karapetjan 20 kəsi təsə trollejbusədə xylos kardyše.
  • 1978Ironədə Tabasi buməlarzədə 15 həzo kəs odəm marde.
  • 1999Volgodonski teraktədə 19 kəs odəm marde.


Dijəkə


Pjotr Potjomkin
Pjotr Potjomkin

17 sentjabr

  • 1176 — Mariokefalədə čang: oxonə kərə junanyžon dast-pocə kardyšone Gədə Asijə səpe idorə karde.
  • 1668 — Moljer bo urusə Pjotr Potjomkin səforətəkə gornə spektakl doše (portretədə).
  • 1787 — Konstitusijə konvent Filadelfijədə AIŠi konstitusijə ǧəbul kardyše.
  • 1916 — «Syə baron», Dynjo Iminə čangi almanijə ən cokə pərəkəs yštə iminə čangi bardyše.
  • 1922Berlinədə dynjoədə iminə kərə bo čəmjəti vanginə filmi nišon došone.
  • 1939 — šurə ləšǧəron be dave elon karde Polša marzi dəvardin.
  • 1954 — Novaja Zemljədə cy šurə nuvəjnə poligon soxtə be.
  • 1991 — Linus Torvalds cy Linux əməlijoton xydməti iminə kodi edaštyše.


Dijəkə


Mərəngoə kəšfijotə idorə
Mərəngoə kəšfijotə idorə

18 sentjabr

  • 96 — Ǧədimə Romədə penč gylə cokə imperatoron dovr bino be.
  • 324 — Litsinij səpe ǧalib ome bəpeštə Konstantin ystəni cy Romə Imperijə jegonə sərdor be.
  • 1851 — Henri Rejmond u Čorč Čons «The New York Times» ružnomə onoəšone.
  • 1873 — dynjo biržonədə panikəje kom šəšsorinə iǧtisodijə depressijə bino kardyše.
  • 1931 — Mukdeni hosidə, kom cy Mancčurijə egyrd bej Japonijə tərəfiku.
  • 1947 — Mərəngoə kəšfijotə idorə soxtə be (šikilədə).
  • 1961Afrikə aviaǧəzijədə 16 kəs marde, cəvon dylədə cy IMT jolə kotib Dag Hammaršold.
  • 1973 — Federativə Almanijə Respublikə u Almanijə Demokratijə Respublikə cy IMT uzv bin.


Dijəkə


Həvoə šar pərəj 19 sentjabr 1783 sorədə
Həvoə šar pərəj 19 sentjabr 1783 sorədə

19 sentjabr

  • 1783 — mongolfjer pərəj (šikilədə), XVI Ljudoviki tono əv pəsi, suki u bili porniše cy Versaliku.
  • 1888Belcikədə Spa kurortədə recinəti keš dəvonijə byə.
  • 1893Nujə Zelandijə iminə be ki bə ženon millijə vyžynədə vyžnije həxyš doj.
  • 1941 — mydofijə əməlijotədə šurəvi ləšǧəron Kijevi ogətyšone bešin.
  • 1952 — bə Carlz CapliniAIŠ ome ǧadaǧan kardyšone, əj bə kommunizmi dastək karde bə šək šedəbin.
  • 1982 — Skott Falman iminə dy gylə smajlon tovsijə kardyše — :-) u :-(.
  • 1985Mexikoədə buməlarzə 5000 odəmisə ve kyštyše.


Dijəkə


Pijə divoədə hyl pəjdo be
Pijə divoədə hyl pəjdo be

20 sentjabr

  • 1187 — Salah ad-Din Ǧudsi egyrd karde bino kardyše.
  • 1378 — Roma-katolikə kilsə jolə ryxnə dəǧandə be.
  • 1519Magellan bə Sanlukara synov žəše u bə iminə dynjo garde səjohət še.
  • 1854 — Almədə čang, Krym davejədə iminə dyždə čang.
  • 1870Italijə ičo be: cy Pijə bəletiku Avreliani divo ryžnije bəpeštə (šikilədə), bersaljeron bə Romə dəše.
  • 1918 — Boku komissaron gullə žəšone.
  • 1946 — iminə Kanni kinofestoval dəvarde.
  • 1954 — «Fortran»ədə iminə programm nyvyštə u pekardə byə.


Dijəkə


Bokassa
Bokassa

21 sentjabr

  • 1782 — II Jekaterina bə avstrijəvyžə imperatori tovsijə kardyše Vizantijə imperijə bərpo kardej.
  • 1792 — yštə iminə məčlisədə Konvent Fyrəngystoni Respublikə edaštyše.
  • 1921 — Oppau kimijə zavodədə typləj be, 600 kəs marde.
  • 1937 — cy R.R. Tolkini povest «Xobbit» edaštə be.
  • 1979 — mijonəafrikanə imperatori I Bokassa hakimijət ryžnijə be (šikilədə).
  • 1991Erməniston ənəšykyrəti barədə referendum, 99,5 % votyše «ha».
  • 1993Urusijəti prezident Boris Jeltsin de yštə hykmi Penə Məčlisi ləǧv kardyše.


Dijəkə


Brestədə Šurə-almanijə parad be
Brestədə Šurə-almanijə parad be

22 sentjabr

  • 1735 — Robert Uopol Dauning kucədə bə № 10 kə dəše.
  • 1792 — cy fyrəngystonə respublikə təǧvimi iminə ruž.
  • 1869Munhenədə «Rejni Ǧyzyl» opera iminə təmšo dəvarde.
  • 1939 — Brestədə vermaxti parad dəvarde (šikilədə).
  • 1980Səddam Husejn bə Iron hučum kardyše.
  • 1994 — NBC telekanalədə cy «Duston» seriali iminə serijə beše.


Dijəkə


Neptun
Neptun

23 sentjabr

  • 1803Ingiltərə-maratxə davejon: ingiltərəvyžon de Artur Velsli sərdorəti cy Hindystoni penč kərə ve ləšǧəri vylo kardyšone.
  • 1846 — Iogann Galle astovəvon, de Urben Leverje dərson Neptuni pəjdo kardyše (šikilədə).
  • 1889Fusadziro Jamauti širkətyš onoj bo hənəkə karton bekarejro — Nintendo.
  • 1905 — Karlstadi myǧovilon cy isvec-norvecə unijə ləǧv kardej barədə.
  • 1913fyrəngystonə pərəvon Rolan Garros taryxədə iminə odəm be ki Mijonzəminə dyjo səpe pərəj.
  • 1932 — Nečd u Hičaz edaštyšone ki bə Səudi Ərəbistan kraləti ičo bejdən.
  • 1997 — «Jandeks» otyrnijə xydmət edaštə byə.


Dijəkə


Dirižabl Žiffar, 1852 sorədə konstruksijə
Dirižabl Žiffar, 1852 sorədə konstruksijə

24 sentjabr

  • 622 — hičra: Məhəmməd bə Jasrib oməj (Mədinə).
  • 1841Brunej sultan Saravaki doše bə dəǧylə Čejms Bruki.
  • 1852 — dirižablədə iminə pərəj (šikilədə) fyrəngystonyžə Anri Žiffar kardyše.
  • 1877 — Satsumi usjon orəxəj hukuməti ləšǧəron Kagosima gəte bəpeštə; «oxonə samuraj» seppuku kardyše.
  • 1957Ispanijə Barselonədə «Kamp Nou» futbolə stadion obəj.
  • 1959 — cy Gunter Grassi «Osynə dəp» roman capiku beše.
  • 1960AIŠədə bə ko dəǧandə byə iminə nuvəjnə aviagəšti «Enterprajz».
  • 1991 — cy Nirvana rok-dastə Nevermind albom beše.


Dijəkə


Madridədə cy Nunjesi de Balboa byrhoz
Madridədə cy Nunjesi de Balboa byrhoz

25 sentjabr

  • 1066 — Stamford-Bridčədə čang vikingon bə Ingiltərə hučumon gətyše.
  • 1396 — mijonəsrə Avropə taryxədə «oxonə xacpərəstə šemon» dəboxte.
  • 1493Xristofor Kolumb bə yštə dyminə səjohət še bə Amerikə dyjokəno.
  • 1513 — Nunjes de Balboa (šikilədə) avropəvyžonədə iminə be ki Ašišə okeani vindyše.
  • 1854Krymi dave: Sevastopoli mydofijə bino be.
  • 1956 — iminə transatlantikə kabel (TAT-1) bə ko dəǧandə be.


Dijəkə


Cy «Telinə kužgo» ysətnə model
Cy «Telinə kužgo» ysətnə model

26 sentjabr

  • 1580 — Frensis Drejk bə Plimut ogarde cy dynjogardə səjohətiku de «Telinə kužgo» gəšti (šikilədə).
  • 1687 — Francesko Morozini bə Parfenoni bomb žəše.
  • 1782Peterburgədə cy Paiziello «Sevilijə sirulnik» opera iminə təmšo dəvarde.
  • 1832 — zundi doənə doj nypije gornə isvecon Gjota-kanal soxtyšone.
  • 1981 — iminə «Boing-767» pərəj.
  • 1991 — eksperiment «Biosfera-2» bino be.
  • 2003 — cy Nupedija ko ogətyšone, əv Vikipedija bə nav ko kardəbe.


Dijəkə


Rozetti syǧ Britanijə muzejədə
Rozetti syǧ Britanijə muzejədə

27 sentjabr

  • 1529I Sulejman Vijana egyrd gətyše.
  • 1821Meksikə cy Ispanijəku ənəšykyrəti səše.
  • 1822 — Žan-Fransua Šampoljon Rozetti syǧi šifi okarde edaštyše (šikilədə).
  • 1905 — bə «Annalen der Physik» žurnali redaksijə cy Ejnštejni məǧolə de E = mc² məsələ oməj.
  • 1940 — Almanijə, Italijə u Japonijə «Se kišvəri pakt»i dəbastyšone.
  • 1977 — Cy Cernobyli Atomə Elektro Mandəčo iminə toki doše — cy Ukrajnə iminə atomə elektro mandəčo.
  • 1997 — oxonə kərə əloǧə gətyšone Mars Pathfinder apparati cy Marsi kutoku.


Dijəkə


Ingiltərədə normannon bə dyjo kəno bešin
Ingiltərədə normannon bə dyjo kəno bešin

28 sentjabr

  • 1066 — normanon Ingiltərə bə dast gətejdən: Vilhelm Pevesijədə bə dyjo kəno beše (šikilədə).
  • 1542 — Xuan Kabriljo avropəvyžonədə iminə odəm be ki cy Kalifornijə dyjo kəno tono synov žəše.
  • 1773 — Jemeljan Pugacov cy Budarinskij ǧələku beše u cy kazakon usjon bino kardyše.
  • 1928 — Fleming cy penisilini bakterijə əlejh ǧyvvon pəjdo kardyše.
  • 1939Varšava vermaxti ǧyvvon bə dast gətyšone, Məskovadə dustijəti u marzi barədə sovetə-almanijə myǧovilə dəbastə be.
  • 1994 — «Estonijə» gəšti Baltikə dyjoədə ǧərǧ be, 852 gylə odəm marde.


Dijəkə


Oberburgermeister Haken gəšti
Oberburgermeister Haken gəšti

29 sentjabr

  • 1911ItalijəTyrkijə dave elon kardyše.
  • 1918Iminə Dynjo čang: Antanta ləšǧəron Gindenburgi rijə dəvardin.
  • 1922 — Petrogradiku «fəlsəfə gəšti» synov žəše (šikilədə).
  • 1941Dyminə Dynjo čang: almanijə okkupasijə ləšǧəron Babij Jarədə kutləvi Kijevi Jəhudijon gul žəj bino kardyšone.
  • 1954 — Nuvə tədǧiǧoton Avropə təškilot soxtə be (NTAT).
  • 1957 — Kyštymi ǧəzo, SSRI-ədə gyləj dyždə texnogenə hodisonədə be.
  • 1968 — cy Luiči Dallapikkola «Uliss» opera iminə təmšo.


Dijəkə


II Izabella XIX əsri mijono portretədə, rəssam Federiko Madraso
II Izabella XIX əsri mijono portretədə, rəssam Federiko Madraso

30 sentjabr

  • 1567 — Dini davejon: Nim šəhərədə katolikon ančedən.
  • 1791Vijana teətrədə «Auf der Viden» opera «Čodijə lejnə» iminə təmšo dəvarde.
  • 1868 — Cokə inǧylob Ispanijədə: II Izabella (šikilədə) 35 sor hakimijətədə be bəpeštə əvyšon kišvəriku beǧande.
  • 1916 — Jan Nagurskij de hidroyštənəpəri M-9 mardəjə angyli kardyše.
  • 1935 — Guveri damba okarde Kolorado ruədə.
  • 1938Cexoslovakijə čo kardej barədə Munheni myǧovilə dəbastə byə.
  • 1980 — Ethernet standart edaštə byə.


Dijəkə


Numunə:Taryxədə ymružnə ruž/Sentjabr 31 Dijəkə


Taryxədə ymružnə ruž arxiv
JanvarFevralMartAprelMajIjunIjulAvgustSentjabrOktjabrNojabrDekabr