Bə mətni dəvarde

Vikipedija:Taryxədə ymružnə ruž/Dekabr

Сy Vikipedija

Ym səhifədə ko dəvom kardejdə.

Taryxədə ymružnə ruž arxiv

Janvar – Fevral – Mart – Aprel – Maj – Ijun – Ijul – Avgust – Sentjabr – Oktjabr – Nojabr – Dekabr

De PINS myborizə bardə umumdynjo ruž

XVII əsri Ribejra saraj

1 dekabr

1640 — Lissabonədə kralə saraji bə dast gətšone (šikilədə).
1913 — Junanyston Kriti kišvəri gətym kardyše.
1924 — Estonijədə kommunistə putc vylo be.
1934 — Kirovi kyštyšone, ymən bo Dyždə terrori bino be nišon kardəbe.
1988 — Orčonikidzeədə (Vladikavkaz ysət) de əǧylon avtobusi gətym kardyšone.
1989 — Roma papa u Soveti genseki taryxədə egonə vindemon.
1991 — Ukrajnədə iminə kərə prezidentə vyžyn u ənəšykyrəti referendum dəvarde.

Napoleoni bə taxt nyšande Davidi rəsmədə

2 dekabr

1804 — Napoleni bə taxt nyšande Notr-Dam-de-Parisədə (šikilədə).
1805 — urusə u avstrijə ləšǧəron Austerlits čangədə.
1823 — AIŠi prezident Čejms Monro bə kongressi yštə doktrina votyše.
1920 — Aleksandropolə myǧovilə cy Tyrkijə u Ermənistoni mijono.
1942 — iminə idorə kardə byə zənčirə reaksijə (Manxetteni projekt).
1956 — «Granma» gəšt bə Kubə dyjokəno Ce Gevara u Fidel Kastro vardyše.
1971 — šəš gylə ərəbə emirat ičo bin bə federativə kišvər.

Noməlumə Sərvozi Ǧəb

3 dekabr

1564 — IV Ivan šahə saraj cy Məskovaku bə Aleksanrə sloboda ovaxtyše.
1775 — Čon Pol Čons cy «Alfred» gəšti səpe kontinentalə parcəmi rost kardyše.
1904 — cy Jupiteri noməlumə pejk Gimalijə pəjdo be.
1966 — Kremli divo tono de təntənə Noməlumə Sərvozi aston dəkandə bin (šikilədə).
1967 — Kristian Barnard iminə kərə dyli ovaxte əməlijot dəvoniše.
1992 — Vodafone širkəti sərdor taryxədə iminə kərə SMS-pəjǧom səše (de žygo mətni: «Šojə Miladi ruž!»).

Venera Həši vədə dəvarde

4 dekabr

1639 — Čeremi Horroks iminə kərə Venera cy həši vədə dəvarde vindyše (šikilədə).
1674 — Žak Markett ysətnə Cikago vyrədə iminə avropə di bynovrə onoše.
1676 — Skonski dave: isvecon Lundi tono datcanon vylo kardyšone.
1829 — Uiljam Bentink Hindystonədə vevə ženon sutvone ǧadaǧan hardyše.
1872 — Atlantikə okeanədə ekipaž šodoə «Marija Tselesta» gəšti pəjdo be.
1948 — SSRI-ədə bə kompjuteri patent doə byə.
1977 — Mijonafrikakə imperijə imperatori I Bokassa tačguzorəti dəvarde.
1980 — ingiltərə Led Zeppelin rok-dastə vylo be.

Rejxstag

5 dekabr

1484 — papa VIII Innokentij Almanijədə ifritonsə šikor bino kardyše.
1766 — Londonədə «Kristis» auksionə kə onoə be.
1894 — Rejxstagi onoj orəxəj (šikilədə).
1931 — Məskovadə Isah Məsihi ibodətgo typnijə be.
1936 — SSRI Stalini konstitusijə ǧəbul kardə be.
1941 — Məskova nezi sovet ləšǧər əlejh-hučumi bino kardyše.
1957 — nuvə bijəaryšt «Lenin» gəšti bə ov evardə be.

Nefertiti bust

6 dekabr

1492 — Kolumbi gəšton bə Gaiti dyjokəno rəsəjn.
1741 — sərajədə dəgardemon kom bə Urusijəti taxt Elizaveta Petrovna vardyše.
1865 — AIŠ-ədə ǧolaməti ləǧv kardə be.
1884 — bo Vašingtoni hejkəl noə be, bə vaxtədə ən barzə be dynjoədə.
1912 — kandejədə hejkəltəroš Ludvig Borxardt cy Nefertiti busti pəjdo kardyše (šikilədə).
1917 — dyždə typəj Galifaksi limani vylo kardyše.
1921 — Ingiltərə-Irlandijə myǧovilə dəbastə byə, kom bə Irlandijə ənəšykyrəti zəmonət doše.
1997 — cy Həvo Hərbijə Ǧyvvon hərbijə-nəǧlijotə yštənəpər An-124 Irkutskədə bə žijə kə egyni.

Kavuə kurə

7 dekabr

1732 — kralə teətr Kovent-Garden de Kongrivi pjesi spektakli obəj.
1926 — De Frants Kafka marde əcəj roman «Ǧələ» edaštə be.
1941 — japonyžon hučum bə Perl-Xarbor.
1949 — Cin Respublikə hokumət cy Nankiniku bə Tajbej ovašte.
1965 — VI papa Pavel u kəinotə patriarx I Afinagor ičo 1054 soron anafemon ohaštyšone.
1972 — kosmikə gəšti «Appolon-17» sərnyšonon «Kavuə kurə» šikili kəšəšone (šikilədə).
1975 — Indonezijə bə Həšipemə Timori hučum kardyše.
1988 — Ermənistonədə buməlarzə Spitak šəhəri təmom vylo kardyše.

Belovežə rozijətijon ǧol kəšə bin

8 dekabr

1603 — Italijədə ən ǧədimə umumi dastrəsə kitobxonə obəj.
1854 — katolikə kilsədə rəsmi čəhətədə Marijam beajbətijə bə balə mande ehkomi ǧəbul kardyše.
1861 — Aleksandru Ion Kuza Rumynijə soxte edaštyše.
1863 — Ingiltərə Futbolə assosijəsijə cy futbol hənəki ǧajdon ǧəbul kardyše, soxtəkəs E.K. Morli.
1953 — AIŠi prezident Ejzenhauer de «Atom bo dynjo» nytǧi bə Ikardə byə Milləton Təškiloti Jolə assamblejə ovarde.
1966 — Ehej dyjoədə «Iraklion» gəšti ǧərǧ be, 217 marde.
1991 — Belovežə rozijətijonədə ǧol kəšə be (šikilədə) u Ənyšykyrə Kišvəron Ittifoǧi soxte barədə, kom faktik čəhətədə SSRI vylo be təsdyǧ kardyše.
2024 — Asadon «nəsyl» vylo be, komon Surijədə 1971 soriku idorə kardəbin.

Leuveni nezi Arenberg ǧələ

9 dekabr

1425 — V Martin Roma papa Leuven Katolikə universiteti təškil kardyše (šikilədə), Belcikədə ən ǧədime.
1824 — usjonkardəkəson ǧələbə cy Ajakuco tono kom Peru ənəšykyrəti təsdyǧ kardyše.
1903 — fyrəgystonə parlament bə i sədo bə ženon vyžynədə sədo həxi doj ǧanuni imtino kardyše.
1905 — de Aristida Briana pije Fyrəngystonədə kilsə cy kišvəriku čo be ǧanun ǧəbul kardə be.
1917 — bə danimarkəvyži Bori nujəzelandijəvyž Rezerford yštə məktubədə xəbə kardyše ki əv zynəše atomi čo karde.
1968 — Duglas Engelbart yštə labarotorijədə pesoxtə byə kompjuterə morə nišon kardyše.
1987 — infifadə bino be.
1990 — Polša iminə həmməxəlǧinə vyžnijə prezident Lex Valensa be.

10 dekabr

1508 — de Venesijə myborizə bardejro Kambrejə liga soxtə bejdə.
1520 — Martin Luter papa bulla Exsurge Domine sutvoniše.
1900 — Russijə imperatorə ləšǧər Məncžurijə gətym kardyše.
1901 — iminə Nobeli mykofoti təjin kardə byən.
1930 — fyrəngystonə hakimijət bə 50 sor cy Luisi Bunueli «Ǧezelə əsr» filmi nišon karde ǧədəǧən kardyšone.
1936 — VIII Eduard Ingiltərə monarxonədə iminə be ki yštən taxtiku imtino kardyše.
1948 — IMT Jolə Assamblejə Odəmon həxom umumijə deklarasijə ǧəbul kardyše.
1997 — Gazaxystoni pajtaxt bə Akmola ovoštynijə be.

Groznyjədə nimə vylo kardə byə prezidentə saraj

11 dekabr

1618 — Deulini sulh cy Urusijəti u Rec Pospolitajə mijono.
1659 — Kurlandijə bə hollandižon Tobago ləpəki doše.
1868 — typə gullə oko doj imtino karde barədə Peterbugə deklarasijə.
1927 — cini kommuniston Guancžou šəhəri gətyšone.
1931 — Dyždə Britanijə yštə dominionon ənəšykyrəti təsdyǧ kardyše.
1946 — IMT-ədə JUNISEF soxtə be.
1964 — cy IMT Jolə Assamblejə vədə Ce Gevara syxanyš vote.
1994 — Iminə cecenə čang bino be (šikilədə).

Mona Liza

12 dekabr

627 — Vizantijə imperator I Iraklij Ninevijə divo tono Sasanijon səpe ǧalib oməj.
1408 — Luksemburgi Sigizmund Əždəho ordeni təsis kardyše.
1531 — Gvadelupa Deva Marijə iminə kərə bə məjdon beše.
1911 — cy Britanijə Hindystoni pajtaxt cy Kalkutaku bə Dehli ovaštə byə.
1913 — dy sor dyzdije bəpeštə Florensijədə «Mona Liza» pəjdo be (šikilədə).
1915 — Cini prezident Juan Šikaj yštəni imperator edaštyše.
1936 — Siani hodisə: Can Kajši yštə generalon tərəfiku həbs byə.
1937 — tolyšə šairi, ənyvyšti, peəgordyni, nasiri Əhəd Muxtari Movardə ruže.
1941 — Dyminə Dynjo čang: Solnecnogorsk u Stalinogorsk ozod bin.

Tridenti jolə kilsə

13 dekabr

1545 — Reformasijə vəjnə byə kəson bə Tridenti jolə kilsə gyrdə bin (šikilədə).
1864 — Paragvaj bə Brazilijə dave edaštyše, cəj oxojədə nətičədə 70 % merdon gin kardyše.
1937 — Nankini ǧyrbyr bino be.
1959 — arxijepiskop III Makarij cy Kipri Pespublikə iminə prezident vyžnijə be.
1967 — junani kral II Konstantin cy hakimijətiku dast-pocə kardyše «sijo polkovnikon» ləǧv karde.
1981 — Vojtsex Jaruzelskij Polša Xəlǧə Respublikədə hərbijə holi dəǧandyše.
1989 — Sovet Šurə Liberal-demokratijə partijə soxtə be.
2003 — Səddam Husejn həbs byə.
2006 — istilə delfinon oxonə gylon mardin.

Finnon tači maket

14 dekabr

1900 — kvantə nəzərijə məvardə ruž: Maks Plank formula nišon kardyše, kom əcəj nomi səše.
1911 — Rual Amundsen taryxədə iminə odəm be ki bə Nyso ǧutbi rəsəj.
1918 — Fridrix Karl Gessen-Kassekski Finlandijə tačiku imtino kardyše (šikilədə).
1939 — SSRI cy Xəlǧə Ligəku bekardə be de Finlandijə dave bino karde gornə.
1943 — cy SSRI himn təsdyǧ kardə be.
1995 — Bosnijə čang orəxəj u Dejtonə myǧovilon ǧol kəšə bin.
2004 — viaduk Mijo okardə be, dynjoədə ən barzə nəǧlijotə pard.

Puškini Kə

15 dekabr

1467 — Baji tono čang: Jolə Stefan I Matjaši hučumi ogətyše.
1791 — AIŠədə bə Konstitusijə da gylə ǧejdon ǧəbul bin.
1868 — Nujə dovrədə Xokkajdoədə Asijədə iminə respublikə soxtə be — Edzo.
1877 — Tomas Edison bə fonografi soxtejro patent səše.
1905 — Sankt-Peterburgədə Puškini Kə soxtə be (šikilədə).
1918 — Syə Ləšǧərədə iminə fərǧin doə byə nyšon dəǧandə byə — syə astovə.
1939 — Atlantadə cy «Vo əvoni bardyše» filmi iminə təmšo dəvarde.
1967 — Nyǧəjnə pard ryžəj, əv Həšinyštə Virčinijə u Ohajo ičo kardəbe; 46 kəs marde.

Frederiksborgədə vəš

16 dekabr

755 — An Lušan yštə ləšǧəri bə Canan bardyše.
1431 — Parisədə Fyrəngystoni toč bə Ingiltərə karli VI Henrixi səj noə byə.
1598 — Imdini dave: Li Sunsin Norjan lukədə Japonijə flotyš vylo karde.
1761 — Haftsorinə dave: Pjotr Rumjantsevi ləšǧər Kolbergi ǧələ gətyšone.
1773 — «Bostoni caj pešoməj cy amerikə inǧylobi bino kardyše.
1859 — Danimarkə kral sənoə kamin (byxi) Frederiksborg ǧələ sutvoniše (šikilədə).
1966 — Pekinədə «Mao Tseduni sitoton» edaštə bin.
2014 — Pakistani Pešəvərədə «Texrik-e Taliban Pakistan»i sərvozon 145 əsir byə odəmon kyštyšone.

17 dekabr

1600 — Jolə Henrizi u Marijə Medici kəxyvand bin.
1637 — Amakusa Siro cy Japonijə xacpərəston usjoni bino kardyše.
1903 — taryxədə iminə kərə yštənəpər pərəj (šikilədə).
1938 — Berlini kimijəvyžon Otto Gan u Frits Štrassman dəvinə dəvonišone bo urani nuvə petoknijero.
1969 — AIŠi Həvo hərbijə xydmətonədə UFO (NLO) projekti dəkyrnišone.
1996 — Limadə terroriston cy Japonijə səforət gətym kardyšone.
1999 — Venesuelaədə ovəjz u epyke 30 000 odəmonyš kyšte.
2014 — penčo sor nybyə cy AIŠi u Kubə mijono ižən diplomatik əloǧon bərpo bin.

«Sapsan»

18 dekabr

1833 — iminə kərə rəsmi handə be «Xydo, Tsari ogət!» (Jolə teətrədə spektakli bəpeštə).
1865 — bə AIŠi konstitusijə 13-nə ǧejd ǧəbul kardə be, kom ǧuləti ǧadaǧan kardyše.
1892 — Marius Peripa cy Cajkovskij «Šelkuncik» baleti noše.
1898 — graf Gaston de Šasslu-Loba taryxədə iminə kərə tovi rekord ogətyše (63 km/s).
1923 — Avropə kišvəron Tanžeri nejtralə zəmin edatyšone.
1940 — Seminə rejxədə «Barbarossa» plan ǧəbul kardə byə.
1987 — Perl programm zyvoni iminə versijə beše.
2009 — Urusijətədə vej tovinə elektoǧətəron «Sapsan» daimi oko doj bino kardyšone (šikilədə).

Harold Holt

19 dekabr

1652 — Fronda: kardinal Retsi gətyšone u bə Venseni ǧələ həbs be.
1783 — Uiljam Pitt 24 sinədə cy Britanijə taryxədə ən čyvonə premjer-ministr be.
1843 — cy Carlz Dikkensi «Miladi ruži mahne» bə məjdon beše.
1961 — Hindyston cy Portugalijə kolonijon Daman u Diu anneksijə kardyše.
1967 — Avstralijə premjer-ministr Harold Holt (šikilədə) syrinə gin be bəpeštə bənəj mardə edaštə be.
1984 — Dyždə Britanijə u Cin myǧovilə dəbastyšone ki Hong Kongi bə Cini dəcoknije xunəj.
1986 — Mixail Gorbacov bə Gorkij šəhər bə Andrej Saxarovi zangyš karde u xəbər kardyše ki əcəj surgun orəxəj.
1997 — bə prokat beše cy XX əsri ən ve pul gyrdə kardə film — cy Čejms Kemeroni «Titanik».

20 dekabr

1522 — osmani ləšǧəron Rodosi egyrd gəte oryxnišone. Hospitaljeron ǧələšon vadoj.
1939 — SSRI-ədə Stalini premijon təsis kardə bin.
1973 — ETA dastə Madridədə cy Ispanijə premjer-ministri Luis Krerrero Blanko kyštyšone.
1987 — Filippini parom «Donja Pas» (šikilədə) təsəj, 4 375 odəmisə ve marde.
1996 — NeXT širkət ičo be de Apple Computer, u Mac OS X sistemi soxte bino be.
1999 — Portugalijə bə Cini Makau doše.
2000 — Dyždə Britanijə parlament fəǧət təbobəti məǧsədiro klon karde rozijəti doše.

Voəkinə mulfilmi trejleriku kadr

21 dekabr
Tolyšon yštə millijə id — Cylə šəvi dəvonijedən.

1192 — I Ricard Širi Dyl cy Myǧəddəsə zəmini ogardejku bə Avstrijəvyž Leopoldi əsir egyni.
1602 — ženevəvyžon yštəni mydofijə kardyšone cy Savoj hykmdori I Karl Emmanuili šəvə hučumiku.
1899 — «Ogonjok» žurnali iminə numrə bə məjdon beše.
1913 — Arter Uinn iminə klassikə krossvordi cap kardyše.
1937 — Uolt Disnej (šikilədə) taryxədə iminə təmoməmetrə ranginə mulfilmi bə odəmon edaštyše.
1958 — cy Fyrəngystoni prezident Šarl de Goll vyžnijə be.
1968 — «Apollon-8»: bə Ovšum iminə de piloti byə kosmikə gəšti start.
1988 — AIŠi Boeing 747 Šotlandijə Lokerbi šəhəri səpe typnijə be.

Brandenburgi bəlet

22 dekabr

1790 — urusə ləšǧəron de Aleksandr Suvorovi sərdorəti Izmaili gətyšone.
1807 — de Tomas Čeffersoni tələbi AIŠi kogress de čo kišvəron savdo ǧadaǧan kardyše.
1808 — Vjena teətrədə An der Vin cy Betxoveni Penčminə simfonijə premjera doəšone.
1847 — Abd al-Kadir bə fyrəngystonəvyžon əsir egyni, de Žušo de Lamorisjeri sərdorəti.
1894 — Alfred Drejfus de pesoxtə intihomnomə bə daimi surgun vyǧandə byə bə Iblisi Ləpək.
1895 — Vilhelm Rentgen yštə ženi dasti «Dast de angyštəjon» rentgenogramma kəšəše.
1989 — Almanijə ičo bej: 28 sori dylədə iminə kərə de Brandenburgi bəleti ozod dəvarde haštə byə (šikilədə).
2015 — AIŠədə cap kardə byən 1959 sori syrinə sijohijon de AIŠi kutləvi nuvə zərbə məǧsədon SSRI, Həšipemə bloki kišvəronədə u Cinədə.

Latimerijə

23 dekabr

962 — de Nikifor Foka sərdorəti romejon Aleppo gətyšone.
1888 — Vinsent Van Gog yštə guši byrniše.
1938 — bə Ist-Londoni muzej latimerijə oməj (šikilədə), hisob kardejdəbin ki əv 65 mln sor bə nav ǧyr byə.
1947 — Bell Laboratories-ədə cy bipoljarə tranzistori edaštemon dəvarde.
1972 — Nikaragua pajtaxti buləlarzə vylo kardyše, 5—6 həzo odəm marde.
1986 — «Vojačer» yštə iminə bemandəjnə pəre cy zəmini kurə gyrdo be zijodə nati dəǧande oryxniše.
2007 — Nepalədə monarxijə dəryžnije ǧəror ǧəbul be.

Pemə Zəmini šikil

24 dekabr

1777 — kapitan Kuk dynjoədə ən dyždə atoll okardyše.
1871 — Kahirədə Verdi «Aida» opera dynjo premjer dəvarde.
1914 — Iminə Dynjo čangədə Miladi ruži gornə sulh dəǧandyšone.
1925 — Vinni-Puhi barədə cy Alan Milni iminə hikojə cap be.
1942 — RSFSR Narkomprosi hykm cy «Ё» hərfi hukman oko doj barədə.
1968 — astronavt Uiljam Anders Ovšumi orbitaku Zəminədə peme šikili kəšəše (šikilədə).
1982 — An-124 ən dyždə bo kyrnijə yštənəpəri iminə təčrubəjnə yštənəpəri pəre.

Miladijə səhnə

25 dekabr

800 — Myǧəddəsə Pjotri bazilikədə papa III Lev Jolə Karli bənə Roma imperatori bə kral təjin karyše.
1100 — Miladi Viflijem bazilikədə xacpərəst Balduin cy Buloniku bənə Ǧudsi iminə kral bə taxt noə byə.
1223 — Assizi Fransisk, de əfsonə votə bejdə, Greccoədə iminə vertepə təmšo kardyše (šikilədə).
1902 — Solodovnikovi operə teətrədə cy Rimskij-Korsakovi opera «Kašej Bessmertnyj» opera bə səhnə noə byə.
1950 — cy Vesminsteri abbatiku Šotlandijə kralon koronasijə syǧ dyzdyjə byə.
1956 — cy tolyšə alimi, sijosətəvoni, taryxəvoni, ičtimoijə xodimi Fəxrəddin Əboszodə Zandruže.
1979 — SSRI ləšǧəron bə Əfǧanistani gədə-gədə dəǧandej bino be.
1991 — Mixail Gorbacov vəzifəku beše, cy SSRI iminə u oxominə prezident.
2003 — Avropə kosmosi agentəti de nyštə «Bigl-2» moduli əloǧə gin kardyše.

Senati məjdonədə dekabriston

26 dekabr

1606 — iminə kərəd «Liš kral»i təmšo səhnədə noə byə.
1806 — Cominə koalisijə dave: Golyminədə u Pultuskədə uruson de fyrəngystonyžon čang kardyšone.
1825 — əfsəron-dekabriston yštə sərvozon bə Senati məjdon bekardyšone (šikilədə).
1941 — Dyminə Dynjo čang: Kerci-Feodosijə desantə əməlijot bino be.
1991 — Penə Šurə cy SSRI dəryžnije barədə edaštyše.
2003 — Ironədə buməlarzə ǧədimə Bəm šəhəri vylo kardyše.
2004 — Hindi okeanədə buməlarzə u pešonə tsunami 200 həzosə odəmon kyštyše.

Abbati teətr

27 dekabr

1513 — Amerikədə ispanijə kolonizasijədə Burgossi ǧanunon ǧəbul byə bo idorə karde.
1703 — Ispanijə merysi barədə dave: Ingiltərə u Portugalijə de ijəndy cy cəxyri u parcə həvatejro berusumə savdo bə ǧaror bešin.
1831 — Carls Darvin bə «Bigl» gəšti peše bo səjohət kardejro, əcəj nətičədə cy evolusijə nəzərijə soxtə be.
1904 — De Ogasta Gregori u Uiljami Jejtsi pjesa premjeri Dublinədə Abbati Teətr obəj (šikilədə).
1918 — pianoəžən Jan Paderevskij de yštə nytǧi cy Velikopoljakə usjoni «vəšəposi vošniše».
1923 — čyvonə kommunist Dajsuke Namba cy Japonijə prins-regenti Xiroxito kyšte dast-pocə kardyše.
1960 — Ingiltərədə cy The Beatles gruppi iminə bešemon.
1979 — Əfǧanistani dave: Šurə xysusijə hərbijə ǧyvvon bə Amini imorəti hučum kardyšone.

Lumjer boon kino afiša

28 dekabr

1612 — Galilej dynjoədə iminə kərə Neptun planetyš vinde, žygo zynəše ki əv nylyvə astovəje.
1835 — Otseola dave bino karyše, bə amerikəvyžon Floridədə hučum kardyše.
1895 — Lumjer boon iminə kərə kino seans dəvonišone Kaputsyn kucədə gyləj kafejədə (šikilədə).
1908 — Messinə buməlarzə həzo gylə sitsilijə odəmon kyštyše.
1935 — partijə odəm Pavel Postyšev «Pravda» ružnomədə hele kardyše bə sovet əǧylon jolkə ogyrdynije.
1973 — Parisədə A.I. Solženitsyni «Arxipelag GULAG» tədǧyǧoti cap be bino be.
1999 — Saparmurat Nijazov cy Turkmənistani tos; umri oxoj prezident be.

HMS Warrior

29 dekabr

1845 — AIŠ bəštə Texas Respublikə dəcokniše.
1857 — Dyminə tyjokə čang: ingiltərə u fyrəngijə ləšǧəron Kantoni gətyšone.
1860 — bə Temza ru HMS Warrior vadoə be — iminə kərə dynjoədə təmom-metallə simitanə gəšti (šikilədə).
1923 — Vladimir Zvorykin bə televizijə gornə bo patentiro xajiš kardyše, təmom elektronə prinsipədə ko kardə be.
1930 — Muhəmməd Ikbal məsləhət kardyše ki kobəsonə-həšinyštə Britanjiə Hindystonədə mysylmonə kišvər soxte.
1993 — bə ǧanun dəše biologijə čurbəčurəti Kondensijə (BČK).
1996 — Gvatemalədə 36 sor dəvardə šəhrvandə dave de sulhi orəxəj.

SSRI herb

30 dekabr

1806 — Osmanijon Imperijə bə Urusijəti imperijə dave elon kardyše.
1812 — Urusijət u Prussijə dyjnəni nejtraliteti barədə bə ǧəror oməjn.
1922 — RSFSR, BSSR, USSR u ZSFSR bə SSRI ičo bin (šikilədə herb).
1947 — Mixaj I cy Rumynijə taxtiku imtino kardyše.
2004 — šəvi klub «Kromanjon Respublikə» vəš gətyše (Buenos Ajres), 194 gylə ǧyrbon.

Təǧvimi Nujə Sori fejerverk

31 dekabr

1775 — Kvebekədə britanijə ləšǧər cy amerikə ləšǧəri vylo kardyše.
1899 — Tiflisi gubernijədə Axalkalaki buməlarzə dəvarde, 247 kəs marde.
1917 — SNK (Xəlǧə Komissariati Šurə) vadoše dekret (ǧanun) cy Finlandijə ənəšykyrəti ǧəbul karde barədə.
1963 — Mijonə-Afrikanə Federasijə vylo byə.
1968 — Tu-144 iminə kərə pərəj, dynjoədə vangisə tovinə passažirə yštənəpər.
1994 — Groznyj šəhəri hučum bino be de 131-nə motostrelkon brigada.
1999 — Urusijəti prezidentə vəzifəku Boris Jeltsin beše.

Taryxədə ymružnə ruž arxiv

Janvar – Fevral – Mart – Aprel – Maj – Ijun – Ijul – Avgust – Sentjabr – Oktjabr – Nojabr – Dekabr

Səvon "https://tly.wikipedia.org/w/index.php?title=Vikipedija:Taryxədə_ymružnə_ruž/Dekabr&oldid=114341"

Numunə:Ruži hodison